Wojskowa Akademia Techniczna
00-908 Warszawa ul. gen. Sylwestra Kaliskiego 2
monit.gif
Aktualności
Wybory 2016
Misja Wydziału Cybernetyki
Strategia Wydziału Cybernetyki
O Wydziale Cybernetyki
Rada Wydziału Cybernetyki
Nauka
Konferencje Wydziału Cybernetyki
Ważne odnośniki
Rada ds. Kwalifikacji Absolwentów WCY

Aktualności studenckie
Praca Dziekanatu
Wzory pism
Kalendarz akademicki 2016/2017
Kalendarz akademicki 2017-2018
Stypendia
Konsultacje
Dyplomanci
Samorząd Studencki
Erasmus+
Regulaminy i programy
Opłaty
USOSWeb
Serwisy sieciowe
Koło Naukowe Strategia
Koło Naukowe Bezpieczeństwa Narodowego
Inne
MSDN

Samorząd Doktorantów

Aktualności Pracownicy
Dostęp do systemu USOSWeb
Kalendarz akademicki 2016/2017
Kalendarz akademicki 2017-2018
Siatka godzinowa
eLearning
Administracja
UseCrypt

Oferta dydaktyczna
Studia cywilne
Studia wojskowe
Studia podyplomowe
Szkolenia dla MON
Baza dydaktyczna

Informacje






Nie pamiętasz hasła?

facebook.jpg






kaut.gif

 

 

 

 

 

cisko.jpg












erasmus_copy.png 









best.jpg





 

 



poig.jpg

  

 


pois.jpg

 

 

 

 

 

 


unia.png

 

 

 

 

SYNAT

 

 

 

 

msdn.jpg

 

banner_zarzadzanie_projektami_IT.gif


Historia Wydziału
Redaktor: Administrator   
15.03.2010.

Zarys dziejów Wydziału Cybernetyki

Wydział Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej został utworzony w 1968 roku, w odpowiedzi na ciągle rosnące zapotrzebowanie Sił Zbrojnych na wysokiej klasy specjalistów w zakresie wykorzystania metod i środków informatyki w systemach dowodzenia wojskami i kierowania środkami walki, a także wspomagania procesów informacyjno-decyzyjnych. Jednocześnie przez wiele lat był on ośrodkiem wyprzedzającym współczesność zarówno w zakresie badań naukowych, jak i dydaktyki. Jego twórcy trafnie przewidzieli, że informatyka, automatyka oraz badania operacyjne, które powstały w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku będą nośnikiem postępu, a także wyznacznikiem poziomu rozwoju cywilizacyjnego przełomu XX i XXI wieku.

Obecnie Wydział Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej liczy 1775 studentów i skupia liczne grono nauczycieli akademickich, w tym profesorów, doktorów habilitowanych i doktorów. Tysiące absolwentów Wydziału jest rozproszonych po kraju i świecie. Swoją codzienną pracą dają świadectwo profesjonalizmu, potwierdzają trafność wyboru drogi życiowej związanej z cybernetyką i słuszność decyzji podjętych 40 lat temu. Swoją aktualną pozycję Wydział Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej zawdzięcza przeobrażeniom organizacyjnym i technicznym w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Powodowały one ogromne zmiany w pracy dowództw i sztabów oraz wszystkich organów kierowania i dowodzenia wojskami. Podstawę tej działalności stanowiły informacje o stanie sił własnych, stanie przeciwnika oraz o sytuacji bojowej. W tym kontekście wzrastało zapotrzebowanie na szybkie ich przetwarzanie z wykorzystaniem najnowszych systemów i urządzeń zautomatyzowanych obejmujących m.in. technikę komputerową. Towarzyszyły temu zmiany organizacyjne, zmiany dostosowawcze w zakresie programów kształcenia oraz rozbudowa i unowocześnianie zaplecza naukowego, bazy dydaktycznej i laboratoryjnej. Ta wysoka pozycja to także efekt poszukiwania możliwości i dostrzegania szans w zakresie potrzeb sił zbrojnych, takich jak: zapotrzebowanie na symulatory działań bojowych, trenażery dowództw i sztabów, wojskowe sieci komputerowe, wizualizację działań bojowych, systemy wspomagania dowodzenia oraz roboty pola walki.


Wydział Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej 1968-2008

Decyzja o utworzeniu Wydziału Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej zapadła 40 lat temu, lecz początki sięgają czasu formowania Wojskowej Akademii Technicznej jako uczelni wyższej oraz Fakultetu Wojsk Łączności i Wydziału Elektroradiotechnicznego, z którego Wydział Cybernetyki został wyłączony. W tym czasie zapadały różne decyzje, które na trwałe określiły zadania, kształt i charakter przyszłego Wydziału Cybernetyki, a także jego miejsce w strukturze Wojskowej Akademii Technicznej oraz miejsce w systemie kształcenia na potrzeby resortu obrony narodowej, a z czasem również i na potrzeby gospodarki narodowej, w tym zczególnie dla przemysłu obronnego.

Po II wojnie światowej szczególnie dało się odczuć brak kadry technicznej. W związku z tym podjęto próby kształcenia inżynierów na politechnikach Gdańskiej i Warszawskiej. Zdaniem kierownictwa resortu ta forma kształcenia się nie sprawdziła i dlatego w 1949 roku zdecydowano o powołaniu komisji, która miała opracować propozycje dotyczące organizacji wojskowej uczelni technicznej, kształcącej w przyszłości inżynierów na potrzeby wojska. Przewodniczącym komisji został gen. bryg. inż. Florian Grabczyński, absolwent Politechniki Petersburskiej, oficer o ogromnym doświadczeniu, szef Zarządu Technicznego Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. W grudniu tegoż roku komisja zaproponowała:
– utworzenie uczelni kształcącej i wychowującej inżynierów na potrzeby Wojska Polskiego oraz prowadzącej działalność naukową w zakresie obronności kraju;
– zapewnienie przyszłej uczelni kadry nauczycieli akademickich spośród oficerów Wojska Polskiego, oficerów radzieckich akademii wojskowych i nauczycieli z politechnik krajowych;
– zlokalizowanie przyszłej uczelni na warszawskim Boernerowie, w koszarach Wojskowej Technicznej Szkoły Lotniczej, które spełniają wszelkie warunki do przyszłego rozwoju infrastruktury, w tym placów ćwiczeń, zaplecza ciężkiego sprzęty oraz poligonu. Poza tym koszary te posiadały szybką możliwość ich adaptacji i stwarzały warunki niezwłocznego podjęcia studiów1.

W celu realizacji przedstawionych propozycji rozkazem MON z 7 kwietnia 1950 roku powołano Grupę Organizacyjno-Przygotowawczą. Przełomowe znaczenie dla przyszłej uczelni miał jednak rozkaz MON nr 010/Org. z 25 stycznia 1951 roku, który nakazywał: rozformować Grupę Organizacyjno-Przygotowawczą WAT, a na jej bazie sformować Wojskową Akademię Techniczną według etatu 20/205 oraz polecał: wykłady w WAT rozpocząć w dniu 1 października 1951 roku2. Przyczyny powstania uczelni trafnie określił jej późniejszy komendant, absolwent Wydziału Cybernetyki, gen. dyw. prof. dr hab. inż. Andrzej Ameljańczyk, który stwierdził, że ze względu na brak kadr technicznych Zdecydowano się (...) rzeczywiście olbrzymim wysiłkiem stworzyć uczelnię, która kształciłaby kadry techniczne dla wojska, czyli jeszcze jedną politechnikę, tyle, że z programem rozszerzonym o zajęcia czysto wojskowe, dowódcze.


Co ciekawe, taki model był nietypowy także w byłych krajach obozu socjalistycznego i armie Układu Warszawskiego wielu swoich specjalistów kształciły właśnie u nas.

Wojskowa Akademia Techniczna została zorganizowana na wzór radzieckich uczelni wojskowych, a jej podział na fakultety odpowiadał istniejącemu podziałowi na rodzaje wojsk4. Fakultet Łączności, jeden z pięciu fakultetów nowo utworzonej uczelni, miał kształcić kadry dla Wojsk Łączności. Opracowanie struktury organizacyjnej przyszłego fakultetu powierzono w połowie 1950 roku komisji wyznaczonej spośród oficerów Grupy Organizacyjno-Przygotowawczej WAT. Komisja zaproponowała, że będą go tworzyły trzy katedry: Łączności Przewodowej, Łączności Radiowej i Radiotechniki Specjalnej. Każda katedra miała posiadać dwa laboratoria, a te z kolei od 2 do 4 pracowni specjalistycznych.

Najniższą komórką organizacyjną były sekcje, których liczba została uzależniona od potrzeb. Fakultetem kierował komendant, któremu podlegali zastępcy ds. politycznych, wyszkolenia i naukowych, a także kompanie słuchaczy i kursy przeszkolenia. W latach następnych utworzono etat zastępcy komendanta ds. liniowych oraz pomocnika komendanta ds. technicznych. Pierwszym komendantem Fakultetu Łączności został mianowany płk dypl. Mikołaj Janiszewski.

Podstawowym zadaniem Wojskowej Akademii Technicznej w tym okresie było (...) kształcenie kadr specjalistycznych i dowódczych dla jednostek wojskowych i przedsiębiorstw podległych Ministrowi Obrony Narodowej. Określały to:

– rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 251 z 7 kwietnia 1950 roku, który m.in. wyznaczał podstawowe zadania w zakresie kształcenia. Polecał opracowanie wykazu kształconych specjalności, opracowanie stosownych planów i programów studiów oraz zorganizowanie bazy laboratoryjnej wyposażonej w niezbędne urządzenia, sprzęt wojskowy, a także stanowiska laboratoryjne i warsztatowe;
– statut (pierwszy pochodził z 1954 roku), w którym zapisano: Zadaniem WAT jest szkolenie żołnierzy na wojskowych inżynierów i inżynierów magistrów, przygotowanie ich do uzyskania stopni naukowych kandydata i doktora nauk technicznych i wojskowych. Kolejne zmiany zawsze stawiały działalność dydaktyczną na pierwszym miejscu, a proces kształcenia był realizowany na:
– studiach stacjonarnych;
– zaocznych studiach magisterskich i inżynierskich;
– studiach magisterskich dla absolwentów wyższych szkół oficerskich;
– studiach doktoranckich i podyplomowych.

Fakultet Wojsk Łączności posiadał 95 etatów wojskowych, 26 etatów cywilnych i 180 słuchaczy, w tej liczbie były 63 etaty (13 kadry i 50 słuchaczy) utworzone na podstawie „Zarządzenia organizacyjnego szefa Sztabu Generalnego nr 0263/Org.” z 27 września 1951 roku, które nakazywało zorganizowanie Centralnego Ośrodka Szkolenia Starszych Specjalistów Radiolokacji.

Przyjęta struktura organizacyjna obowiązywała tylko w roku akademickim 1951/1952, ponieważ model fakultetowy Wojskowej Akademii Technicznej był często zmieniany (aż do 1959 roku). Już we wrześniu 1952 r., zgodnie z nowym etatem WAT, powołano Oddziały: Wyszkolenia, Naukowo-Badawczy i Liniowy zamiast Wydziałów, zmianie uległy nazwy fakultetów: Wojsk Pancernych zamiast „Broni Pancernej”, Wojsk Lotniczych zamiast „Lotnictwa”, Wojsk Łączności i Wojsk Inżynieryjnych (...). Gruntownej rozbudowie uległ Fakultet Łączności. Zamiast poprzednich trzech katedr powstało sześć. W ciągu kolejnych lat fakultet kilkakrotnie zmieniał swoją strukturę, przystosowując ją do aktualnych potrzeb.

Pierwsze próby reorganizacji uczelni podjęto już w 1957 roku. Było to podyktowane redukcją etatów w całym wojsku. Po przeanalizowaniu charakteru i zakresu zadań poszczególnych fakultetów podjęto decyzję o połączeniu pokrewnych specjalności. Miało to zapewnić większą koncentrację zespołów naukowych i dydaktycznych oraz wyeliminować dublowanie sił i środków. W ten sposób zdecydowano o połączeniu fakultetów Radiotechnicznego i Wojsk Łączności.

Znacznie poważniejszych zmian dokonano w 1959 roku, likwidując fakultety – odpowiedniki rodzajów wojsk. W ich miejsce utworzono wydziały odpowiadające dziedzinom wiedzy technicznej. Wydziały składały się z katedr o pokrewnych dziedzinach zainteresowań dydaktyczno-naukowych, a komendant wydziału posiadał uprawnienia dziekana. Jednocześnie przewodniczył on obradom Rady Wydziału, która została utworzona na każdym wydziale.

Struktura wydziałowa z jednej strony pozwalała na koncentrację działalności dydaktycznej i naukowej na określonych kierunkach wiedzy wojskowo-technicznej, z drugiej zaś uniezależniała uczelnię od bezpośredniej ingerencji dowódców rodzajów wojsk w wewnętrzne problemy wydziałów, którzy często traktowali fakultety jak własne. Proces zmian w strukturze uczelni był prowadzony kompleksowo. Wymagał on wielu uzgodnień, przemyśleń, ponieważ miał przybliżyć hermetyczną uczelnię wojskową do struktur politechnik cywilnych. W tym właśnie czasie rozpoczęto forsowanie przyszłego kształtu uczelni, proponując wydział – instytut w odniesieniu do prac naukowo-badawczych, a pozostawiając dotychczasowe rozwiązanie wydział – katedra w działalności dydaktycznej.

Podstawą przechodzenia WAT na struktury wydziałowe był rozkaz komendanta Wojskowej Akademii Technicznej nr 181 z 4 sierpnia 1960 roku11. W punkcie 4 („Zmiany nazw w etacie Akademii”) nakazywał zmienić nazwę: Fakultet Radiolokacji i Łączności WAT na Wydział Radiolokacji i Łączności WAT. Kolejna zmiana nazwy wydziału nastąpiła z dniem 1 września 1960 roku – po raz pierwszy w rozkazie komendanta WAT użyto nazwy Wydział Elektroradiotechniczny. Typowo akademicką strukturę wydziałową, polegającą na grupowaniu pokrewnych specjalności, Wojskowa Akademia Techniczna otrzymała na podstawie etatu nr 20/516 z 1 września 1962 roku. W związku z tym do Wydziału włączono Katedrę Osprzętu z Fakultetu Wojsk Lotniczych i grupę elektrotechniki samochodowej z Katedry Teorii i Konstrukcji Czołgów Fakultetu Wojsk Pancernych i Samochodowych. Wydział otrzymał wówczas jednolitą strukturę, która z niewielkimi zmianami obowiązywała do 1969 roku. Gen. bryg. doc. dr inż. Arnold Iwaszkiewicz stwierdził, że WAT miała poprawną i optymalną strukturę, ponieważ (…) u zwierzchników akademii klarowne jednolite struktury typu wojskowego są mile widziane, bo struktury takie sprzyjają zwiększeniu dyscypliny i operatywności. Trzeba przyznać, że uczelnia po tych zmianach funkcjonowała sprawnie, nowa struktura sprawdziła się zarówno w dydaktyce, jak i w pracy naukowo-badawczej. Nowy etat zwiększał liczbę kadry i słuchaczy Wydziału.

Utworzenie już w 1956 roku Katedry Automatyki i Sterowania oraz szkolenie od 1957 roku specjalistów w dziedzinie maszyn matematycznych świadczy o tym, że akademia doceniała rolę cybernetyki i informatyki. Hipolit Grzegorczyk trafnie zauważył, że uczelnia była w tym czasie jedną z pierwszych w kraju, która wprowadziła te kierunki studiów.

Potrzeba przystosowania struktur organizacyjnych do rozwijającej się cybernetyki i informatyki spowodowała, że Katedra Automatyki i Sterowania, funkcjonująca w ramach Fakultetu Radiotechnicznego, została podzielona na dwie katedry: Cybernetyki Technicznej i Automatyki Lotniczej (kierował nią mjr dr inż. Stanisław Paszkowski) oraz Katedrę Maszyn Matematycznych (kierował nią mjr mgr inż. Maciej Stolarski). Katedra Cybernetyki Technicznej i Automatyki Lotniczej szkoliła specjalistów w dziedzinie osprzętu lotniczego oraz prowadziła zajęcia z automatyki dla wszystkich specjalności WAT. Katedra Maszyn Matematycznych zajmowała się szkoleniem specjalistów w zakresie budowy i programowania maszyn matematycznych. Pierwsi absolwenci specjalności maszyny matematyczne opuścili WAT w 1965 roku.

Do wymienionych katedr włączono, zgodnie ze specjalnościami, pracowników rozformowanej Katedry Elementów Automatyki i Urządzeń Pokładowych. Kolejne poprawki do obowiązującego etatu zwiększały jedynie liczbę słuchaczy. Zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego nr 015/Org. z 30 grudnia 1964 roku zwiększono liczbę etatów dla słuchaczy. Od 1 stycznia 1965 roku miał liczyć 857 studentów wojskowych (podchorążych) i 18 studentów pochodzących z jednostek MSW – słuchaczy kursów podstawowych, w tym 512 słuchaczy nieetatowego stanu zmiennego. Zmiana etatu spowodowała, że Wydział w tym czasie był najliczniejszy w akademii (na 2 marca 1965 r. liczył 157 oficerów, 6 podoficerów, 839 słuchaczy i 76 pracowników cywilnych – łącznie 1078 osób)16. W 1962 roku Wojskową Akademię Techniczną opuścili pierwsi absolwenci, którzy w ostatnim semestrze studiów uczęszczali na wykłady o rozszerzonym programie w zakresie maszyn matematycznych.

Zmiany w systemie kształcenia oraz zapotrzebowanie Sił Zbrojnych na wysoko wyspecjalizowane kadry techniczne, które mogłyby efektywnie wykorzystywać złożoną technikę, a także ją doskonalić i adaptować do potrzeb współczesnej armii, spowodowały kolejną nowelizację struktury Wydziału Elektroradiotechnicznego. Zaproponowano m.in.: wyłączenie cybernetyki jako samodzielnego wydziału oraz w kilku przypadkach zmiany nazw katedr i zakładów. Komendant WAT rozkazem nr 240 z 13 października 1967 roku powołał grupę organizacyjną w składzie: gen. bryg. Ryszard Szymanik, płk Maciej Stolarski, ppłk Stanisław Paszkowski i ppłk Stanisław Piasecki, która miała do 15 marca 1968 roku przedstawić wnioski dotyczące organizacji przyszłego Wydziału Cybernetyki. W praktyce oznaczało to, że od Wydziału planowano odłączyć dwie katedry. Ponadto należy dodać, że oprócz Wydziału Cybernetyki, który wyłączono z Wydziału Elektroradiotechnicznego, wydział ten zasilił kadrowo także powstające wydziały Chemii i Fizyki Technicznej oraz Elektromechaniczny.

W tym czasie Wydział Elektroradiotechniczny nie był jedynym ośrodkiem w WAT, gdzie kształcono specjalistów w zakresie cybernetyki. Już w 1963 roku na Wydziale Uzbrojenia Wojskowego z inicjatywy gen. bryg. dr. inż. Arnolda Iwaszkiewicza, płk. mgr. inż. Piotra Lesisza oraz mjr. dr. inż. Stanisława Piaseckiego została utworzona Katedra Bojowego Wykorzystania Sprzętu Wojskowego (szefem został płk mgr inż. Piotr Lesisz, którego po przejściu do Sztabu Generalnego Wojska Polskiego zastąpił mjr dr inż. Stanisław Piasecki). Po przeniesieniu mjr. dr. inż. Piaseckiego na stanowisko kierownika Biura Maszyn Matematycznych, szefem Katedry Bojowego Wykorzystania Sprzętu Wojskowego został ppłk mgr inż. Marian Pasternak. W 1964 roku rozpoczęła ona kształcenie specjalistów w zakresie cybernetyki wojskowej. Decyzją komendanta WAT gen. bryg. prof. dr. hab. inż. Sylwestra Kaliskiego grupę tej specjalności stanowiło 14 studentów wybranych po trzecim semestrze studiów ze wszystkich wydziałów WAT, a ich opiekunem został ppłk mgr inż. Marian Pasternak. W grudniu 1965 roku z inicjatywy płk. mgr. inż. Mariana Pasternaka oraz kpt. dr. fil. mgr. inż. Józefa Koniecznego powstało Koło Zainteresowań Cybernetycznych.

Od 1966 roku Katedra Bojowego Wykorzystania Sprzętu Wojskowego rozpoczęła prowadzenie kursu badań operacyjnych na potrzeby nowo tworzonych w Wojsku Polskim komórek informatyki wojskowej. Słuchaczami tych kursów byli zarówno oficerowie o profilu technicznym, jak i ogólnowojskowym. W 1967 roku utworzono Instytut Automatyzacji Systemów Zarządzania, którego szefem został płk mgr inż. Marian Pasternak, natomiast pełniący obowiązki szefa Biura Maszyn Matematycznych WAT ppłk doc. dr inż. Stanisław Piasecki objął ponownie stanowisko szefa Katedry Bojowego Wykorzystania Sprzętu Wojskowego. W tym samym roku pierwsi absolwenci, pecjaliści w zakresie cybernetyki wojskowej opuścili uczelnię. Wielu z nich objęło odpowiedzialne stanowiska związane z informatyką wojskową.

30 kwietnia 1968 roku Grupa Organizacyjna, powołana przez komendanta WAT, przedstawiła projekt struktury organizacyjnej przyszłego Wydziału Cybernetyki, plany studiów wraz z programami ramowymi oraz określiła podstawowe zadania:
– kształcenie inżynierów na poziomie magisterskim w zakresie maszyn matematycznych, automatyzacji systemów sterowania oraz cybernetyki wojskowej i ekonomicznej;
– rozwijanie pracy naukowo-badawczej w dziedzinach: automatyzacji dowodzenia, maszyn matematycznych oraz technicznych środków przetwarzania informacji, prowadzenie prac podstawowych i stosowanych w zakresie systemów sterowania i automatyzacji.

Grupa Organizacyjna zaproponowała ponadto:

1. Powołać Wydział Cybernetyki i utworzyć go na bazie istniejących już w WAT:
– Katedry Cybernetyki Technicznej,
– Katedry Maszyn Matematycznych,
– Katedry Bojowego Wykorzystania Sprzętu Wojskowego;
2. Przyjąć następującą strukturę organizacyjną Wydziału Cybernetyki:
– Komenda Wydziału,
– Katedra Cybernetyki Technicznej,
– Katedra Maszyn Matematycznych,
– Katedra Badań Operacyjnych,
– Analogowy Ośrodek Obliczeniowy,
– Wydział Naukowo-Szkoleniowy,
– pięć roczników studiów magisterskich;

3. Przyjąć na stan ewidencyjny Wydziału Cybernetyki grupy studentów z Wydziału Elektroradiotechnicznego ze specjalnością maszyny matematyczne oraz cybernetyka wojskowa;
4. W etacie Wydziału Cybernetyki zaplanować:
– 57 etatów dla kadry zawodowej oficerskiej, w tym 43 etaty dydaktyczne i 6 etatów pionu liniowego,
– 3 etaty dla kadry zawodowej podoficerskiej, w tym 2 etaty szefów kompanii podchorążych,
– 8 etatów dla pracowników wojska;
5. Umieścić Wydział Cybernetyki w pomieszczeniach budynku głównego WAT.

Propozycję przedstawioną przez Grupę Organizacyjną zaakceptował komendant Wojskowej Akademii Technicznej gen. bryg. prof. dr hab. inż. Sylwester Kaliski i przesłał do szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wniosek o utworzenie Wydziału Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej w składzie Komenda, Wydział Naukowo-Szkoleniowy, trzy katedry prowadzące zarówno dydaktykę, jak i badania naukowe, Analogowy Ośrodek Obliczeniowy oraz batalion podchorążych. Rozkazem personalnym z 13 sierpnia 1968 roku szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego zatwierdził wniosek i powołał na kierownicze stanowiska w Wydziale Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej następujących oficerów:
– płk doc. dr hab. inż. Stanisław Paszkowski – komendant (dziekan) Wydziału;
– ppłk mgr inż. Józef Matusiak – szef Wydziału Naukowo-Szkoleniowego;
– płk doc. dr hab. inż. Stanisław Paszkowski – szef Katedry Cybernetyki Technicznej;
– ppłk doc. dr inż. Stanisław Piasecki – szef Katedry Badań Operacyjnych;
– płk doc. dr inż. Maciej Stolarski – szef Katedry Maszyn Matematycznych;
– mjr mgr inż. Józef Cielepak – kierownik Analogowego Ośrodka Obliczeniowego;
– kpt. Zygmunt Mańkowski – dowódca 9 kompanii podchorążych;
– kpt. Stanisław Szacho-Głuchowicz – dowódca 8 kompanii podchorążych.

Pierwsza, pełna obsada personalna Wydziału Cybernetyki WAT wyglądała
następująco.

Komenda:
– płk doc. dr hab. inż Stanisław Paszkowski – komendant Wydziału, szef Katedry Cybernetyki Technicznej;
– ppłk mgr Sergiusz Niuszko – zastępca komendanta Wydziału ds. politycznych;
– ppłk dypl. Józef Trojanowski – zastępca komendanta Wydziału ds. liniowych.

 

 

komenda1.jpg

Wydział Naukowo-Szkoleniowy:
– ppłk mgr inż. Józef Matusiak – szef Wydziału.

Katedra Cybernetyki Technicznej:
– płk doc. dr hab. inż. Stanisław Paszkowski – docent, szef Katedry;
– ppłk mgr inż. Józef Kruś – starszy wykładowca, zastępca szefa Katedry;
– mjr mgr inż. Bohdan Sawicki – starszy wykładowca, kierownik laboratorium;
– kpt. mgr inż. Maciej Kowalski – starszy wykładowca, kierownik Zakładu Teorii Sterowania;
– mjr dr inż. Jan Stasierski – starszy wykładowca, kierownik Zakładu Teorii Informacji.

Katedra Badań Operacyjnych:
– ppłk doc. dr inż. Stanisław Piasecki – docent, szef Katedry;
– kpt. mgr inż. Józef Konieczny – starszy wykładowca, zastępca szefa Katedry, kierownik Zakładu Działań Wojskowych;
– ppłk mgr inż. Leonard Skalski – starszy wykładowca, kierownik Zakładu Systemów Maszynowego Przetwarzania Danych;
– mjr mgr inż. Henryk Burlaga – starszy wykładowca, kierownik Zakładu Metod Numerycznych.

Katedra Maszyn Matematycznych:
– płk doc. dr inż. Maciej Stolarski – docent, szef Katedry;
– ppłk mgr inż. Józef Kapica – starszy wykładowca, zastępca szefa Katedry, kierownik Zakładu Techniki i Urządzeń Maszyn Matematycznych;
– ppłk mgr inż. Bolesław Piotrowski – starszy wykładowca, kierownik laboratorium;
– ppłk dr inż. Stanisław Jarosiński – starszy wykładowca, kierownik Zakładu Języków i Organizacji Maszyn Matematycznych;
– kpt. mgr inż. Karol Lechna – wykładowca, kierownik Laboratorium Organizacji Maszyn Matematycznych i Programowania.

Analogowy Ośrodek Obliczeniowy:
– mjr mgr inż. Józef Cielepak – starszy wykładowca, kierownik.

Pododdział Podchorążych:
– kpt. Zygmunt Mańkowski – dowódca 9 kompanii podchorążych, I rok studiów;
– kpt. Stanisław Szacho-Głuchowicz – dowódca 8 kompanii podchorążych, II i III rok studiów.

Oficjalną działalność nowo utworzonego Wydziału Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej zainaugurowała odprawa 19 września 1968 roku. Tego samego dnia odbyło się spotkanie kadry Wydziału ze studentami. Należy dodać, że okres poprzedzający formalne powołanie Wydziału był wykorzystany na przygotowanie planów studiów, założenie kart postępów dla słuchaczy, przygotowanie indeksów oraz dzienników lekcyjnych. Jednocześnie zorganizowano także nabór na I rok studiów i przeprowadzono egzaminy dyplomowe.

W tym czasie pozostałe wydziały akademii posiadały podobną strukturę, dlatego przez dłuższy czas nie dokonywano większych zmian organizacyjnych. Przyjęty model organizacji uczelni okazał się właściwy i obowiązywał stosunkowo długo. Biorąc pod uwagę rok powstania Wydziału, łatwo zauważyć, że burzliwe zmiany struktur uczelnia miała już za sobą, natomiast kolejne nowelizacje wiązały się z rozwojem Wydziału, a w późniejszym czasie – z przechodzeniem uczelni na struktury instytutowe.

Nowo utworzony Wydział rozpoczął na „własny rachunek” szkolenie studentów i prowadzenie prac naukowo-badawczych. W dydaktyce był to kierunek cybernetyka, który obejmował cztery specjalności. Studenci cybernetyki wojskowej i cybernetyki ekonomicznej uczyli się głównie metod matematycznych przydatnych do opisu procesów dowodzenia i zarządzania, problemów decyzyjnych oraz ich rozwiązywania przy użyciu EMC. Techniczne problemy obejmowały pozostałe dwie specjalizacje, tzn. automatyzację systemów sterowania oraz maszyny matematyczne. W tym obszarze w zakres studiów wchodziła organizacja systemów, projektowanie i eksploatacja elektronicznej techniki obliczeniowej, metody automatyzacji i optymalizacji systemów czasu rzeczywistego. W programach specjalności maszyny matematyczne realizowano techniki i eksploatację EMC, a także języki i programowanie.

Na Wydziale Cybernetyki obowiązywały 5-letnie jednolite studia magisterskie, które starano się na bieżąco doskonalić. Ponadto przez wiele lat były prowadzone studia podyplomowe: Podyplomowe Studium Informatyki (Podyplomowe Studium Specjalistyczne Informatyki) powstałe po reorganizacji Podyplomowego Studium Maszynowego Przetwarzania Danych, Podyplomowe Studium Podstawowych Problemów Techniki Wojskowej i Podyplomowe Studium Zastosowania Informatyki, oraz kursy, m.in. administrowanie systemu UNIX.

Istotna reorganizacja i przebudowa programów kształcenia nastąpiła od roku akademickiego 1974/1975, kiedy to zreorganizowano specjalności i w miejsce dotychczasowych czterech utworzono tylko dwie: technika i eksploatacja komputerów oraz organizacja i projektowanie systemów informatycznych. W praktyce oznaczało to, że począwszy od tego roku akademickiego zgodnie ze specjalnościami dzielono studentów kolejnych roczników. Następne znowelizowane programy obowiązywały od roku akademickiego 1976/1977, a istotna zmiana organizacji studiów dopiero w latach 1986-1990. Tym samym w sposób radykalny zostały zmodernizowane, zmienione i unowocześnione programy kształcenia.

Od 1969 roku Wydział Cybernetyki zaczął nawiązywać kontakty zarówno z instytucjami wojskowymi, jak i cywilnymi. Szczególne miejsce w tej współpracy zajmowała Wyższa Wojskowa Szkoła Techniczna ze Słowacji oraz Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych w Warszawie i Przemysłowy Instytut Elektroniki w Warszawie. Jednocześnie Wydział realizował wiele prac naukowo-badawczych z dziedziny automatyzacji kierowania i dowodzenia wojskami.

Rok 1968 w działalności naukowo-badawczej zamyka, a zarazem otwiera pewien etap, ponieważ realizowane prace naukowo-badawcze przez zespoły, które weszły w skład nowego Wydziału zostały przekazane do Wydziału Cybernetyki. W Katedrze Cybernetyki Technicznej zakończono prace w dziedzinie sterowania obiektami dynamicznymi, natomiast w dalszym ciągu prowadzono badania i ekspertyzy dotyczące urządzeń automatyki do sprzętu wojskowego. Wyniki prac pozwoliły usprawnić technologię produkcji tych urządzeń, przyczyniając się do poprawy wyników ekonomicznych. W roku następnym zespół pracowników Katedry Cybernetyki Technicznej otrzymał Nagrodę Ministra Obrony Narodowej III stopnia za zakończenie z wynikiem pozytywnym pracy dotyczącej przekazywania informacji w postaci graficznej na odległość. W skład wyróżnionego zespołu wchodzili: płk S. Paszkowski, ppłk L. Skalski, ppłk B. Sawicki, ppłk S. Kozarski i płk H. Hejduk. Rok później w Katedrze Badań Operacyjnych przystąpiono do realizacji pracy nt. „Zautomatyzowany system kontroli i oceny stanu gotowości bojowej wojsk OPK”. W tym samym czasie uruchomiono  Katedrze Maszyn Matematycznych pierwszy w Polsce grafoskop, w ramach pracy realizowanej na zlecenie Komitetu Nauki i Techniki.

Począwszy od 1970 roku w Katedrze Cybernetyki Technicznej realizowano ważną dla Wydziału Cybernetyki pracę nad systemem zbierania, przetwarzania i zobrazowania informacji do celów kierowania. Następnie zrealizowano pracę nt. „Opracowanie algorytmów rozwiązywania problemów z zakresu badań operacyjnych”, zleconą przez Instytut Matematyczny PAN, a w kolejnym roku projekt nt. „Zasady oceny stanu wyszkolenia wojsk oraz projekt koncepcyjny automatyzacji przetwarzania informacji w ramach systemu LIR”. Jego realizację zaplanowano na 2 lata, a zleceniodawcą był Inspektorat Szkolenia MON.

W 1973 roku zespół pracowników Wydziału w składzie: płk J. Kapica, ppłk J. Cielepak, płk Z. Kuklak, ppłk P. Rozwadowski, ppłk B. Piotrowski, K. Wójcik i K. Królikowski otrzymał Nagrodą Ministra Obrony Narodowej za „Opracowanie i wykonanie rodziny komputerów hybrydowych”. W 1974 roku na zlecenie Centralnego Ośrodka Badań i Rozwoju Techniki Kolejnictwa rozpoczęto realizację pracy dotyczącej wyznaczania rozkładów jazdy dla pociągów pasażerskich i towarowych. W lipcu 1974 roku rozpoczęto realizację pracę zleconej przez Główne Biuro Studiów i Projektów Górniczych nt. „Studium oraz badania w zakresie sterowania i automatyzacji w warunkach przyszłościowej kopalni”.

Sukcesem zakończyła się praca zespołu Katedry Cybernetyki Technicznej, który został wyróżniony Nagrodą Ministra Obrony Narodowej za opracowanie systemu wideo łączności i wdrożenie do eksploatacji bojowej. Problematyka pracy obejmowała m.in.: wykorzystanie techniki telewizyjnej do transmitowania i rozmnażania obrazów dokumentów operacyjnych; uporządkowanie zbiorów, informacji i kanałów informacji oraz opracowanie struktury funkcjonalnej i technicznej systemu. W realizacji pracy brali udział: płk S. Paszkowski, kpt. Z. Prus i płk W. Matusiak. W 1976 roku minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki wyróżnił nagrodą zespołową grupę pracowników naukowych Wydziału Cybernetyki za opracowanie laboratoryjnego modelu systemu komputerowego zautomatyzowanego zbierania, przetwarzania i zobrazowania informacji radiolokacyjnej o ruchu powietrznym. Wyróżnienie otrzymał zespół w składzie: płk J. Stasierski, ppłk J. Loska, dr S. Chrobot, mjr J. Chmurzyński, ppłk K. Lechna, kpt. A. Kapica, ppłk J. Borecki, ppłk S. Kozarski, ppłk B. Korzan, ppłk S. Jarosiński, mjr W. Pompe, mjr W. Kwiatkowski i kpt. J. Turczyn.

Rozwój Wydziału, a głównie charakter podejmowanych prac naukowo-badawczych, ich poziom i liczba wymusiły wiele zmian w jego organizacji. W celu usprawnienia działalności uruchomiono warsztat mechaniczny oraz magazyn wydziałowy, a niedługo potem czasie także pracownię kserograficzną. W uzasadnionych przypadkach tworzono także zakłady i laboratoria, w tym nieetatowe. I tak, w 1973 roku utworzono Samodzielny Zakład Techniki Komputerowej, wyodrębniony z Katedry Maszyn Matematycznych, mający rozwiązywać problemy dotyczące konstrukcji nowych maszyn analogowych i hybrydowych, a w lutym 1975 – Laboratorium Komputerów Cyfrowych.

Jesienią 1978 roku uroczyście obchodzono 10-lecie działalności Wydziału Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej. Komendant Wydziału, płk prof. dr inż. Jan Stasierski w przemówieniu przedstawił bogaty dorobek i zadania na następne lata. W ciągu 10 lat wykształcono 542 magistrów inżynierów w zakresie jednej z czterech specjalności (cybernetyka wojskowa i ekonomiczna, elektroniczne maszyny matematyczne, automatyzacja systemów sterowania oraz organizacja i projektowanie systemów informatycznych). W tej liczbie było 12 absolwentów – przedstawicieli armii z Węgier i Wietnamu. Ponad 75% absolwentów ukończyło studia z oceną dobrą i wyższą, a 15 absolwentów ukończyło studia z wyróżnieniem. Badania ankietowe prowadzone wśród absolwentów i ich przełożonych (wystawiane po rocznej pracy w jednostkach lub instytucjach wojskowych) potwierdziły efektywność kształcenia i skuteczność ciągłego doskonalenia programów studiów. Wyniki ankiet wykazały, że absolwent Wydziału jest wszechstronnie wykształcony, bierze aktywny udział w działalności służbowej. Znaczny procent absolwentów został zaliczony do Funduszu Przyśpieszonego Rozwoju. Tak wysoka ocena toku kształcenia to także zasługa ciągłego doskonalenia programów kształcenia. Pierwszy z nich dotyczył roku akademickiego 1974/1974, a kolejny – 1976/1977, kiedy to wprowadzono specjalności: systemy informatyczne, systemy komputerowe i automatyzację systemów dowodzenia. W tym programie poważnie potraktowano ugruntowanie wiedzy i umiejętności inżynierskiego programowania użytkowego, projektowania systemów APD oraz eksploatacyjnego wykorzystania systemu komputerowego jako całości.

Od pierwszych dni swojego istnienia Wydział prowadził także studia podyplomowe. W ciągu 10 lat ukończyło je 129 oficerów i 30 pracowników inżynieryjno-technicznych związanych z przemysłem obronnym. Z zadaniami dydaktycznymi skoordynowano działalność naukowo-badawczą, w tym stacjonarne studia doktoranckie, które od 1970 roku stanowiły integralną część procesu badawczego. W tym czasie 25 nauczycieli akademickich i pracowników badawczych Wydziału uzyskało stopnie naukowe doktora, natomiast w stosunku do 3 oficerów rozpoczęto procedury dotyczące uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Tak bogaty dorobek dydaktyczny i naukowo-badawczy został uhonorowany czterema Nagrodami Ministra Obrony Narodowej, trzema Nagrodami Przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki, jedną Nagrodą Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki, dwoma Nagrodami Szefa Sztabu Generalnego WP i dwoma Nagrodami Dowódcy Wojsk OPK oraz prawie 50 Nagrodami Komendanta WAT.

Konieczność zapewnienia warunków, które odpowiadałyby aktualnie realizowanym przez Wojskową Akademię Techniczną zadaniom dydaktycznym i naukowobadawczym, wymusiła zmiany w strukturach. Problematyka struktur organizacyjnych została kompleksowo uregulowana na początku 1981 roku. W stosunku do Wydziału Cybernetyki oznaczało, że w Katedrze Cybernetyki Technicznej powołano nieetatowy Zakład Automatyzacji Systemów Dowodzenia oraz nieetatowy Zakład Teorii Sterowania, a także nieetatowe Laboratorium Cybernetyki Technicznej. W Katedrze Maszyn Matematycznych utworzono cztery nieetatowe zakłady i dwa nieetatowe laboratoria: Metodologii Programowania, Oprogramowania Systemów Informatycznych, Budowy i Eksploatacji Komputerów (wraz z Laboratorium Budowy i Eksploatacji Komputerów) oraz Eksploatacji Oprogramowania Standardowego, a także Laboratorium Podstaw Użytkowania Komputerów.

Jednocześnie na potrzeby całego Wydziału utworzono nieetatowy Zakład Elektroniki Komputerowej, a w nim nieetatowe Laboratorium Elektroniki Komputerowej oraz nieetatową Pracownię Modelowania Hybrydowego. Ponadto powołano nieetatowe Laboratorium Systemów Komputerowych, a w nim dwie pracownie: Konserwacji i Eksploatacji. Z Wydziału Cybernetyki wyłączono Analogowy Ośrodek Obliczeniowy, a włączono Zespół Badawczo-Projektowy Zautomatyzowanych Systemów Dowodzenia. Komendant WAT zobowiązywał komendantów wydziałów do składania wniosków w tej sprawie do 15 czerwca każdego roku (§ 9 zarządzenia nr Pf 4 z 24 lutego 1981 r.).

Włączony do Wydziału Cybernetyki WAT Zespół Badawczo-Projektowy Zautomatyzowanych Systemów Dowodzenia realizował głównie prace zlecane przez MON dotyczące rozwiązywania problemów naukowo-badawczych i technicznych. Najczęściej problemy te zgłaszało Dowództwo Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej. Już w pierwszym roku funkcjonowania (z dniem 11 marca 1983 r.) komendant WAT zmienił jego nazwę na Zespół Badawczo-Wdrożeniowy Specjalizowanych Systemów Informatycznych. Tworzyły go: Zakład Badawczo-Projektowy (kierownik mjr Adam Kapica), Zakład Wdrożeniowy (kierownik Tadeusz Pietkiewicz) i Laboratorium Systemów Komputerowych (kierownik Stefan Jarecki). W Zespole utworzono także nieetatową Pracownię Serwisowo-Szkoleniową, której zadaniem była weryfikacja struktur technicznych zestawu komputerowego systemu CYBER-WA u użytkownika, projektowanie zmian sprzętowych oraz wdrażanie oprogramowania. W 1994 roku na bazie Zespołu utworzono Instytut Komputerowych Systemów Dowodzenia, rzemianowany później na Instytut Automatyzacji Systemów Dowodzenia. Zespołem Badawczo-Wdrożeniowy Specjalizowanych Systemów Informatycznych przez cały okres działalności kierował płk dr hab. inż. Edward Kołodziński.

W tym okresie zmiany organizacyjne dotknęły również Wydział. Katedra Maszyn Matematycznych została podzielona na katedry: Maszyn Matematycznych I (KMM I), której szefem od lutego 1982 roku był płk Jerzy Loska, i Maszyn Matematycznych II (KMM II) z szefem płk. Stanisławem Jarosińskim. W tymże roku obydwie podjęły prace reorganizacyjne. W Katedrze Maszyn Matematycznych I rozpoczęto przenoszenie z „Lipska” do Budynku Głównego WAT Laboratorium Komputerowego wraz z 5 pracowniami. Od tej pory w Budynku Głównym WAT mieściła się cała Katedra. Jej głównym zadaniem było profilowanie specjalności systemy informatyczne oraz prowadzenie dydaktyki z podstaw informatyki na wszystkich kierunkach kształcenia w WAT. Katedrę Maszyn Matematycznych II tworzyły: Zakład Budowy i Eksploatacji Komputerów – prowadzący badania w dziedzinie systemów mikroprocesorowych i grafiki komputerowej, oraz Zakład Eksploatacji Oprogramowania Standardowego zajmujący się inżynierią oprogramowania systemów informatycznych.

Powyższa struktura obowiązywała przejściowo, ponieważ na podstawie zarządzenia szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr 020 z 4 kwietnia 1984 roku wprowadzono nowelizację w tym zakresie, a jej celem było dostosowanie struktury nieetatowych komórek organizacyjnych WAT do aktualnie realizowanych przez uczelnię zadań dydaktycznych i naukowo-badawczych. 1 lipca Wydział Cybernetyki otrzymał nową, strukturę. W Katedrze Cybernetyki Technicznej powołano Zakład Teorii Sterowania, Zakład Automatyzacji Procesów Dowodzenia i Laboratorium Cybernetyki Technicznej; w Katedrze Programowania Komputerów – Zakład Metodologii Programowania, Zakład Eksploatacji Oprogramowania Standardowego, Zakład Oprogramowania Systemów Informatycznych oraz Laboratorium Podstaw Użytkowania Komputerów; w Katedrze Budowy i Eksploatacji Systemów Komputerowych – Zakład Elektroniki Komputerowej, a w nim Laboratorium Elektroniki Komputerowej, oraz Zakład Budowy i Eksploatacji Komputerów, a w nim Laboratorium Budowy i Eksploatacji Komputerów.

Omawiany okres to czas ogromnych zmian w kraju i na arenie międzynarodowej. W proces ten wpisuje się także stan wojenny, którego wprowadzenie zaskoczyło również całą społeczność akademicką. Kadra i podchorążowie Wydziału Cybernetyki realizowali nowe zadania, nie przerywając procesu dydaktycznego i naukowo-badawczego. Najważniejsze zadania z tego okresu to ochrona budynków w ramach akcji „Sputnik”, a także udział w zabezpieczeniu stacji przekaźnikowych w okolicach Kampinosu.

W tym czasie realizowano wiele prac naukowo-badawczych, z których warto zaprezentować najistotniejsze. Zespół Katedry Cybernetyki Technicznej w składzie: płk S. Paszkowski, kpt. Z. Prus i płk W. Matusiak sukcesem zakończył prace nad systemem wideo łączności, za co został wyróżniony przez ministra obrony narodowej, a przedmiot badań doczekał się wdrożenia. W następnych latach kontynuowano prace nad systemem CYBER-W, a w 1977 roku zakończono prace związane z przekazaniem do produkcji zestawu grafoskopowego UG-1. W ramach prac końcowych przeprowadzono szczegółowe badania lamp kineskopowych oraz modyfikację projektu monitora i procesora graficznego, przekazując do ELWRO Wrocław pełną dokumentację technologiczną. Następnie obszary badań i opracowań systemu CYBER-W zostały rozszerzone. Zakończono również prace nad translatorem sekwencyjnym części języka projektowania systemów operacyjnych komputerów cyfrowych. Opracowano instrukcje operatorskie na stanowiskach osób funkcyjnych w systemie C-W, a także rozpoczęto prace nad wykonaniem urządzeń sprzęgających system C-W i AŁMAZ-2. W 1979 roku kadra Wydziału Cybernetyki została uhonorowana Nagrodą Ministra Obrony Narodowej I stopnia w dziedzinie sztuki operacyjnej, za opracowanie systemu przeznaczonego do mierzenia przeciwstawnych potencjałów bojowych. Wśród wyróżnionych byli: płk J. Stasierski, płk J. Borecki i mjr E. Kołodziński. Znaczącym osiągnięciem było zakończenie prac i przekazanie do eksploatacji w Akademii Górniczo-Hutniczej komputera hybrydowego WAT-1100, wyróżniającego się możliwością bezpośredniej współpracy z mini-komputerem cyfrowym.

W 1980 roku pracownicy Wydziału: płk S. Jarosiński, płk J. Kapica, płk J. Stasierski, A. Czarniecki i W. Mokrzycki zostali uhonorowani Nagrodą Ministra Obrony Narodowej I stopnia za pracę nt. „Konwersacyjny system graficzny do współpracy z maszyną cyfrową”. Do eksploatacji w Politechnice Krakowskiej przekazano opracowany komputer hybrydowy WAT-1010S, który był przystosowany do rozwiązywania równań różniczkowych cząstkowych. Zawarto też umowę z Szefostwem Techniki Lotniczej na opracowanie, wspólnie z Instytutem Techniki Lotniczej WAT, koncepcji nowoczesnego trenażera lotu samolotów wraz z systemem wizualizacji. W następnym roku rozpoczęto pracę naukowo-badawczą nt. „Metody, techniki i narzędzia inżynierii systemów informatycznych” oraz „Opracowanie hierarchicznego systemu języków programowania dla operatywnego zarządzania w czasie rzeczywistym”. W Zakładzie Elektroniki Komputerów wykonano komputer analogowo-hybrydowy WAT-1002 dla Instytutu Lotnictwa w Warszawie. W 1982 roku wykonano wiele przedsięwzięć umożliwiających wykorzystanie systemu CYBER-W w pracy bojowej. Po przeprowadzeniu w grudniu badań, system został przyjęty przez Komisję Kwalifikacyjną MON, a zespół badawczy uhonorowany nagrodą przyznaną przez Głównego Inspektora Techniki Wojska Polskiego.

W kolejnych latach podjęto prace dotyczące modernizacji systemu CYBER-W, trenażera lotu i innych. W 1985 roku rozpoczęto pracę badawczą nt. „Opracowanie i wykonanie modelu użytkowego zobrazowania wielkoformatowego dla potrzeb WOPK”. Zakończono pracę zleconą przez Instytut Podstaw Informatyki PAN nt. „Opracowanie hierarchicznego systemu języków programowania dla operatywnego zarządzania w czasie rzeczywistym”. W ramach tej pracy zaprojektowano język POSSK i prototypową wersję kompilatora tego języka, ponadto bazy danych do przechowywania modułów źródłowych i pośrednich opisów kompilacji w POSSK. Do 1989 roku zakończono prace badawcze dotyczące koncepcji podsystemu informatycznego na potrzeby WOPK („Jastrzębiec”), wykonano oprogramowanie podsystemu rejestracji i zobrazowania zdarzeń w komputerze centralnym Stanowiska Dowodzenia Ochrony Fizycznej Elektrowni Jądrowej oraz symulatora zdarzeń do testowania tego podsystemu. W grudniu 1989 roku zespół w składzie: płk J. Stasierski, płk E. Kołodziński, ppłk P. Romaniec, ppłk D. Jankiewicz, ppłk J. Bień, ppłk S. Jarecki, mjr J. Marszałek, mjr A. Szebla, K. Górska, B. Jarosińska, D. Sawicka i K. Płomiński z WAT oraz płk Tomasz Wiśniewski z DWOPK za wdrożenie systemu CYBER-W w wojskach OPK otrzymał Nagrodę Przewodniczącego Komitetu Przemysłu Obronnego przy Radzie Ministrów.

Jesienią 1987 roku kadra i pracownicy cywilni Wydziału mieli szczególne powody do satysfakcji – dobrze wykonanej pracy na jego 20-lecie istnienia. W dokumentach z tego okresu podkreślano, że był to czas szczególnej mobilizacji i aktywności. Ogromną radość sprawiały kolejne roczniki absolwentów – specjalistów informatyki. Cieszył wzrost liczby studentów przyjętych na pierwszy rok, a także wzrost sprawności studiów i utrzymanie wysokiej jakości kształcenia. Mury uczelni opuszczały kolejne roczniki absolwentów studiów podyplomowych oraz kursów specjalistycznych. W omawianym okresie nastąpił wzrost terminowości realizacji prac naukowo-badawczych, działalności wydawniczej oraz w zakresie podnoszenia kwalifikacji nauczycieli akademickich.

Ogromnego wysiłku organizacyjnego i logistycznego wymagał proces modernizacji bazy laboratoryjnej Wydziału, co dostrzegł i podkreślił komendant Wydziału Cybernetyki płk prof. dr hab. inż. Andrzej Ameljańczyk. W działalności technicznej i gospodarczej utrzymywano w gotowości sprzęt komputerowy. Na bieżąco realizowano plany zakupów środków materiałowo-technicznych, a także we właściwym czasie zabezpieczano pomieszczenia w aparaturę i zestawy komputerowe. W działalności liniowej realizowano zadania szkoleniowe wynikające z programu szkolenia i wytycznych wyższych przełożonych. Znacznie poprawiła się dyscyplina kadry i podchorążych. Wydział Cybernetyki był oceniany bardzo wysoko, wielokrotnie zajmował pierwsze miejsce wśród wydziałów uczelni akademickich, co przysparzało mu kolejnych pochwał, nagród i słów uznania.

Podobnie oceniany był Wydział 5 lat później, na 25-lecie istnienia. Z przedstawionych przez komendę Wydziału Cybernetyki WAT informacji wynikało, że w tym czasie jednolite studia magisterskie ukończyło 1068 absolwentów, w tym 76 żołnierzy armii węgierskiej i 9 wietnamskiej oraz 11 libijskich na studiach inżynierskich. Studia podyplomowe ukończyło 320 oficerów. Kadra dydaktyczna i naukowa opracowała i wdrożyła do użytkowania komputery analogowe, specjalne urządzenia techniki cyfrowej oraz wyspecjalizowane oprogramowanie informatyczne – komputery analogowe serii ELWAT, grafoskopy, procesory graficzne, systemy CYBER i inne, które znajdują zastosowanie w wojsku i w wielu gałęziach gospodarki narodowej. Chlubą Wydziału pozostają jednak jego absolwenci, którzy pracując w wojsku i poza nim przysparzają chwały imieniu uczelni.

W tym okresie badania naukowe koncentrowały się wokół następujących
zagadnień:
– zastosowanie metod informatycznych w zakresie tzw. rzeczywistości wirtualnej oraz systemów multimedialnych w systemach komputerowych wspomagających szkolenie wojsk, dowództw i sztabów;
– widzenie komputerowe oraz sterowanie robotami;
– metody i systemy wspomagające podejmowanie decyzji;
– modelowanie działań bojowych;
– zastosowanie specjalizowanych systemów mikroprocesorowych dla wojska;
– technologia przetwarzania rozproszonego w sieciach teleinformatycznych;
– metody matematyczne w fizyce;
– specjalizowane technologie informatyczne.

Przedstawiając genezę Wydziału, nie można pominąć uwarunkowań, które wpłynęły na działalność WAT jako całości, w tym na funkcjonowanie Wydziału Cybernetyki. Nie bez znaczenia była sytuacja na arenie międzynarodowej, w kraju i w siłach zbrojnych. Od 1989 roku, w wyniku zmian ustrojowych, wojsko przechodzi okres transformacji. Rozpad Związku Radzieckiego i rozwiązanie Układu Warszawskiego spowodowały, że problem bezpieczeństwa wewnętrznego pozostał sprawą naszego kraju. W związku z nową sytuacją geopolityczną pojawiły się tendencje do ograniczenia liczebności armii, które były także zawarte w Traktacie o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie. Konsekwencją były zmiany związane z przebudową wojska, a także systemu szkolnictwa, likwidacji wyższych szkół oficerskich, które uzupełniały cały proces kształcenia na potrzeby resortu obrony narodowej.

Początek lat dziewięćdziesiątych to także zmiany w zakresie struktur podchorążych i słuchaczy – żołnierzy zawodowych WAT. Na podstawie zarządzenia Komendanta WAT nr Pf 1 z 13 lipca 1990 roku od roku akademickiego 1990/1991 zaczęto przechodzić na nowe struktury organizacyjne, tworząc dla kolejnych lat studiów oddzielne bataliony. Z dniem 15 września utworzono 1 batalion składający się z pięciu kompanii, który podporządkowano szefowi Oddziału Liniowego. W roku następnym sformowano 2 batalion na tych samych zasadach. Taka organizacja obowiązywała tylko przez dwa lata. Od roku akademickiego 1992/1993 powrócono do sprawdzonych struktur, podporządkowując zastępcy komendanta Wydziału ds. liniowych wszystkich słuchaczy Wydziału Cybernetyki. Po reorganizacji batalion podchorążych tworzyły trzy kompanie podchorążych oraz jedna słuchaczy – żołnierzy zawodowych.

Kolejną zmianę organizacyjną wprowadzono w WAT jesienią 1994 roku. W miejsce rozformowanych katedr utworzono instytuty. Na Wydziale Cybernetyki powołano wówczas:
– Instytut Systemów Informatycznych (na bazie Katedry Programowania Komputerów);
– Instytut Automatyki i Robotyki (na bazie rozformowanej Katedry Budowy i Eksploatacji Systemów Komputerowych oraz Katedry Cybernetyki Technicznej);
– Instytut Matematyki i Badań Operacyjnych (na bazie Katedry Matematyki i Katedry Badań Operacyjnych);
– Instytut Automatyzacji Systemów Dowodzenia (na bazie rozformowanego

Zespołu Badawczo-Wdrożeniowego Specjalizowanych Systemów Informatycznych). Instytut ten jednak został wydzielony poza Wydział, uzyskując jednocześnie samodzielność.

Od następnego roku Wydział Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej uzyskał następującą obsadę etatową podstawowych komórek organizacyjnych.

Komenda:
– płk dr hab. inż. Andrzej Chojnacki – komendant Wydziału, adiunkt;
– płk dr hab. inż. Marian Chudy – zastępca komendanta ds. dydaktyczno-naukowych, profesor nadzwyczajny;
– płk mgr Eugeniusz Chrobak – zastępca komendanta ds. liniowych;
– płk mgr inż. Jerzy Krasowski – zastępca komendanta ds. logistyki;
– płk mgr inż. Henryk Jurek – szef Wydziału Dydaktyczno-Naukowego;
– mł. chor. Marek Miszczak – kierownik kancelarii;
– st. chor. sztab. Waldemar Kręcisz – kierownik Sekcji Logistyki.

Batalion Podchorążych:
– mjr inż. Ryszard Strzępka – dowódca batalionu;
– mjr inż. Bogusław Plata – szef sztabu batalionu;
– kpt. inż. Krzysztof Kordulewski – dowódca 5 kompanii podchorążych;
– kpt. inż. Roman Budziło – dowódca 10 kompanii podchorążych;
– kpt. inż. Mieczysław Kruczyk – dowódca 15 kompanii podchorążych.

Instytut Systemów Informatycznych:
– ppłk dr hab. inż. Tadeusz Nowicki – profesor nadzwyczajny, szef Instytutu:
– ppłk dr inż. Jerzy Berdychowski – adiunkt, zastępca szefa Instytutu;

Zakład Programowania Komputerów:
– por. dr inż. Marek Deutsch – adiunkt, kierownik Zakładu.

Zakład Projektowania Systemów Informatycznych:
– płk dr inż. Gustaw Konopacki – adiunkt, kierownik Zakładu.

Zakład Informatycznych Systemów Wspomagania Decyzji:
– mjr dr inż. Andrzej Najgebauer – adiunkt, kierownik Zakładu.

Laboratorium Systemów Informatycznych:
– ppłk mgr inż. Wiesław Barcikowski – wykładowca, kierownik Laboratorium.

Instytut Automatyki i Robotyki:
– płk dr hab. inż. Włodzimierz Kwiatkowski – profesor nadzwyczajny, szef Instytutu;
– ppłk dr inż. Zbigniew Suski – adiunkt, zastępca szefa Instytutu.
Zakład Systemów Komputerowych:
– płk dr inż. Wiesław Pietrasiński – adiunkt, kierownik Zakładu.
Zakład Teleinformatyki:
– ppłk dr inż. Zbigniew Zieliński – adiunkt, kierownik Zakładu.
Zakład Automatyki:
– płk dr inż. Andrzej Wiśniewski – adiunkt, kierownik Zakładu.

Laboratorium Systemów Komputerowych:
– ppłk mgr inż. Krzysztof Politowski – starszy wykładowca, kierownik Laboratorium.

Laboratorium Automatyki i Robotyki:
– por. mgr inż. Piotr Wawryniuk – asystent, kierownik Laboratorium.

Instytut Matematyki i Badań Operacyjnych:
– płk dr hab. n. mat. Jerzy Gawinecki – profesor nadzwyczajny, szef Instytutu;
– mgr Włodzimierz Nalepa – starszy wykładowca, zastępca szefa Instytutu.
Zakład Analizy Matematycznej:
– dr Janusz Szmidt – adiunkt, kierownik Zakładu.
Zakład Probabilistyki:
– dr Lucjan Kowalski – adiunkt, kierownik Zakładu.
Zakład Matematyki Stosowanej:
– płk dr inż. Józef Rafa – adiunkt, kierownik Zakładu.
Zakład Badań Operacyjnych:
– mjr dr inż. Ryszard Antkiewicz – adiunkt, kierownik Zakładu.

Laboratorium Matematyki Stosowanej:
– mjr mgr inż. Marek Kojdecki – asystent, kierownik Laboratorium.

* * * *

Wojskowa Akademia Techniczna w ciągu swojego istnienia wielokrotnie zmieniała się z hermetycznej uczelni wojskowej w uczelnię odpowiadającą standardom cywilnej politechniki. Proces zmian to długa i skomplikowana droga, wiodąca do tego celu. Przez kolejne lata utrzymywano przyjęte struktury organizacje, lecz pod koniec 2002 roku uczelnia ostatecznie została przeformowana na etat „cywilny”, stając się jedną z wielu wyższych uczelni technicznych. W dalszym ciągu kształci ona na potrzeby Ministerstwa Obrony Narodowej, ale liczebnie studenci niemundurowi stanowią zdecydowaną większość. Swoje struktury organizacyjne zmieniał także Wydział, lecz były to zmiany typowo dostosowawcze. W omawianym okresie utworzono Zakład Kryptologii w Instytucie Matematyki i Badań Operacyjnych oraz Zakład – Centrum Symulacji i Wizualizacji Komputerowej.

Zmiany zapoczątkowało zarządzenie Komendanta WAT nr 227 z 31 grudnia 2002 roku, na którego mocy wszystkie jednostki organizacyjne przestały funkcjonować, w tym także samodzielny dotąd Instytut Nauk Humanistycznych24.

W nowej strukturze organizacyjnej wydziały i instytuty zaczęły funkcjonować od 1 stycznia 2003 roku. Wydział Cybernetyki, podobnie jak wcześniej podporządkowany komendantowi WAT, otrzymał strukturę, która obowiązuje do dziś:
– Dziekanat;
– Instytut Teleinformatyki i Automatyki;
– Instytut Matematyki i Kryptologii;
– Instytut Systemów Informatycznych;
– Instytut Organizacji i Zarządzania.

Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2003 roku została wprowadzona nowa obsada etatowa.

Kierownictwo Wydziału Cybernetyki od 1 stycznia 2003 r.
– płk prof. dr hab. inż. Marian Chudy – dziekan Wydziału, profesor nadzwyczajny;
– dr inż. Kazimierz Worwa – prodziekan ds. kształcenia, adiunkt;
– płk dr hab. inż. Andrzej Najgebauer – prodziekan ds. naukowych, profesor nadzwyczajny;
– mgr Eugeniusz Chrobak – kierownik działu, główny specjalista.

Dziekanat:
– ppłk mgr inż. Zbigniew Florczak – kierownik dziekanatu.

Dział Administracyjno-Techniczny:
– Szczepan Malmur – specjalista.

Instytut Systemów Informatycznych:
– płk dr hab. inż. Tadeusz Nowicki – dyrektor Instytutu, profesor nadzwyczajny;
– płk dr inż. Wiesław Barcikowski – zastępca dyrektora Instytutu, adiunkt.
Zakład Inżynierii Oprogramowania:
– kpt. dr inż. Grzegorz Bliźniuk – kierownik Zakładu, adiunkt.
Zakład Inżynierii Systemów Informatycznych:
– płk dr inż. Jerzy Stanik – kierownik Zakładu, adiunkt.
Zakład Badań Operacyjnych i Wspomagania Decyzji:
– ppłk dr inż. Ryszard Antkiewicz – kierownik Zakładu, adiunkt.

Zakład Informatycznych Systemów Zarządzania:
– dr hab. inż. Radosław Pytlak – kierownik Zakładu, adiunkt.

Laboratorium Specjalizowanych Systemów Informatycznych:
– kpt. mgr inż. Andrzej Gaj – kierownik Laboratorium, asystent.
Laboratorium Systemów Informatycznych:
– kpt. dr inż. Waldemar Ozga – kierownik Laboratorium, asystent.

Instytut Teleinformatyki i Automatyki:
– prof. dr hab. inż. Włodzimierz Kwiatkowski – dyrektor Instytutu, profesor nadzwyczajny;
– płk dr inż. Krzysztof Liderman – zastępca dyrektora Instytutu, adiunkt.
Zakład Systemów Komputerowych:
– płk dr inż. Adam Patkowski – kierownik Zakładu, adiunkt.
Zakład Teleinformatyki:
– płk dr inż. Antoni Donigiewicz – kierownik Zakładu, adiunkt.
Zakład Automatyki:
– płk dr inż. Andrzej Wiśniewski – kierownik Zakładu, adiunkt.
Laboratorium Automatyki i Robotyki:
– mjr mgr inż. Artur Miktus – kierownik Laboratorium, starszy wykładowca.

Laboratorium Systemów Komputerowych:
– por. mgr inż. Artur Arciuch – kierownik Laboratorium, asystent.

Laboratorium Grafiki Komputerowej i Systemów Multimedialnych:
– mjr mgr inż. Andrzej Ćwik – kierownik Laboratorium, starszy wykładowca.

Instytut Matematyki i Kryptologii:
– płk dr hab. n. mat. Jerzy Gawinecki – dyrektor Instytutu, profesor nadzwyczajny;
– mjr dr Piotr Kacprzyk – zastępca dyrektora Instytutu, adiunkt.
Zakład Analizy Matematycznej i Matematyki Stosowanej:
– ppłk dr Marek Kojdecki – kierownik Zakładu, adiunkt.
Zakład Probabilistyki:
– dr Lucjan Kowalski – kierownik Zakładu, adiunkt.
Zakład Kryptologii:
– dr Janusz Szmidt – kierownik Zakładu, adiunkt.
Laboratorium Badawcze Kryptologii:
– por. mgr inż. Michał Misztal – kierownik Laboratorium, asystent.
Laboratorium Matematyki Stosowanej:
– mjr mgr inż. Arkadiusz Szymaniec – kierownik Laboratorium, asystent.

Instytut Organizacji i Zarządzania:
– ppłk dr hab. Wojciech Włodarkiewicz – dyrektor Instytutu, adiunkt;
– ppłk dr Marian Kasperski – zastępca dyrektora Instytutu, adiunkt.
Zakład Ekonomii:
– dr hab. Henryk Pałaszewski – kierownik Zakładu, profesor nadzwyczajny.
Zakład Inżynierii Zarządzania:
– płk dr Kazimierz Piotrkowski – kierownik Zakładu, adiunkt.
Zakład Nauk Humanistycznych:
– płk dr Józef Tymanowski – kierownik Zakładu, adiunkt.

Na Wydziale Cybernetyki dwukrotnie odbyły się wybory jego władz. W 2005 roku na stanowisko dziekana wybrano dr. hab. inż. Andrzeja Najgebauera, profesora nadzwyczajnego; prodziekanem ds. naukowych został dr hab. Ryszard Antkiewicz, profesor nadzwyczajny; prodziekanem ds. studenckich – dr inż. Kazimierz Worwa (po jego rezygnacji – dr inż. Wiesław Barcikowski, a następnie do końca kadencji dr inż. Roman Wantoch-Rekowski).

W wyborach w maju 2008 roku Wydziałowe Kolegium Elektorów wybrało nowe kierownictwo. Dziekanem został dr hab. Ryszard Antkiewicz, profesor nadzwyczajny; prodziekanem ds. naukowych – dr hab. Andrzej Walczak, profesor nadzwyczajny; prodziekanem ds. studenckich – dr Ewa Łakoma. Nowe kierownictwo Wydziału 1 września 2008 r. rozpoczęło pełnienie obowiązków.

* * * * *

Komendanci Wydziału Cybernetyki WAT
1 płk doc. dr hab. inż. Stanisław PASZKOWSKI 1968 1970
2 płk doc. dr inż. Jan STASIERSKI 1970 1983
3 płk doc. dr hab. inż. Andrzej AMELJAŃCZYK 1983 1989
4 płk dr hab. inż. Andrzej CHOJNACKI 1989 1998
5 płk dr hab. inż. Marian CHUDY 1998 2002

       

 

paszkowski.jpg   stasierski.jpg   ameljanczyk.jpg   chojnacki.jpg

 

 

Dziekani Wydziału Cybernetyki WAT
1 prof. dr hab. Marian CHUDY 1 stycznia 2003 31 sierpnia 2005
2 dr hab. inż. Andrzej NAJGEBAUER 1 września 2005 31 sierpnia 2008
3 dr hab. inż. Ryszard ANTKIEWICZ 1 września 2008

       

 chudy.jpg   najgebauer.jpg   antkiewicz.jpg

 

 

Tytuły naukowe profesora nadane pracownikom Wydziału Cybernetyki WAT
1 płk dr hab. inż. Stanisław PASZKOWSKI 1970
2 płk dr inż. Maciej STOLARSKI 1970
3 płk dr hab. inż. Stanisław PIASECKI 1974
4 płk dr inż. Jan STASIERSKI 1978
5 płk dr hab. inż. Andrzej AMELJAŃCZYK 1987
6 dr hab. inż. Roman KULESZA 2002
7 dr hab. inż. Włodzimierz KWIATKOWSKI 2002
8 płk dr hab. inż. Marian CHUDY 2002
9 dr hab. Jerzy GAWINECKI 2004

Janusz Rybiński


 

 

album1.jpg

album2.jpg

album3.jpg

 

 

 

     

Na podstawie książki:
Wydział Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej 1968-2008
Praca zbiorowa pod redakcją naukową Wojciecha Włodarkiewicza
Warszawa 2008
ISBN 978-83-89399-96-0

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
  Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego     
ul. gen. Sylwestra Kaliskiego 2
00-950 Warszawa 49
 
NIP: 527-020-63-00   REGON: 012122900
Design and code by: Przemysław & Roman Budziło. All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone. 2009 | Webmaster: e-mail