Wojskowa Akademia Techniczna
00-908 Warszawa ul. gen. Sylwestra Kaliskiego 2
monit.gif
Aktualności
Wybory 2016
Misja Wydziału Cybernetyki
Strategia Wydziału Cybernetyki
O Wydziale Cybernetyki
Rada Wydziału Cybernetyki
Nauka
Konferencje Wydziału Cybernetyki
Ważne odnośniki
Rada ds. Kwalifikacji Absolwentów WCY

Aktualności studenckie
Praca Dziekanatu
Wzory pism
Kalendarz akademicki 2016/2017
Kalendarz akademicki 2017-2018
Stypendia
Konsultacje
Dyplomanci
Samorząd Studencki
Erasmus+
Regulaminy i programy
Opłaty
USOSWeb
Serwisy sieciowe
Koło Naukowe Strategia
Koło Naukowe Bezpieczeństwa Narodowego
Inne
MSDN

Samorząd Doktorantów

Aktualności Pracownicy
Dostęp do systemu USOSWeb
Kalendarz akademicki 2016/2017
Kalendarz akademicki 2017-2018
Siatka godzinowa
eLearning
Administracja
UseCrypt

Oferta dydaktyczna
Studia cywilne
Studia wojskowe
Studia podyplomowe
Szkolenia dla MON
Baza dydaktyczna

Informacje






Nie pamiętasz hasła?

facebook.jpg






kaut.gif

 

 

 

 

 

cisko.jpg












erasmus_copy.png 









best.jpg





 

 



poig.jpg

  

 


pois.jpg

 

 

 

 

 

 


unia.png

 

 

 

 

SYNAT

 

 

 

 

msdn.jpg

 

banner_zarzadzanie_projektami_IT.gif


Badania naukowe
17.03.2010.

ksiazka.png 

 

Od początku istnienia Wydział Cybernetyki realizował prócz dydaktyki zadania naukowe. W 1968 roku Katedra Badań Operacyjnych zakończyła pracę nt. „Optymalizacja systemu OPK”. Wykonano także opracowanie „Opis modelu OPK” oraz „Program badań modelu OPK”. Rozpoczęto realizację pracy nt. „Urzutowanie Armii Lotniczej”, zleconej przez Dowództwo Wojsk Lotniczych.

 

W 1968 roku w Katedrze Cybernetyki Technicznej zakończono realizację prac dotyczących problemów sterowania obiektami dynamicznymi, kontynuowano zaś badania i ekspertyzy dotyczące urządzeń automatyki do sprzętu wojskowego. Wyniki prac pozwoliły poprawić technologię produkcji tych urządzeń, przyczyniając się do wzrostu wyników ekonomicznych. W 1969 roku zespół pracowników Katedry Cybernetyki Technicznej otrzymał Nagrodę Ministra Obrony Narodowej III stopnia za pracę dotyczącą przekazywania informacji w postaci graficznej na odległość. W skład wyróżnionego zespołu wchodzili: płk S. Paszkowski, ppłk L. Skalski, ppłk B. Sawicki, ppłk S. Kozarski oraz płk H. Hejduk.

 

Rok później w Katedrze Badań Operacyjnych przystąpiono do realizacji pracy nt. „Zautomatyzowany system kontroli i oceny stanu gotowości bojowej wojsk OPK”, zleconej przez Dowództwo Wojsk Obrony Powietrznej Kraju. W 1970 roku Wydział Cybernetyki zanotował poważne osiągnięcia naukowe – w Katedrze Maszyn Matematycznych uruchomiono pierwszy w Polsce grafoskop. Należy nadmienić, że prace w tym zakresie rozpoczęto już w 1966 roku na zlecenie Komitetu Nauki i Techniki. Dotyczyły one automatyzacji projektowania inżynierskiego przy wykorzystaniu urządzeń współpracujących z komputerami cyfrowymi.

 

W tymże roku rozpoczęto w Katedrze Cybernetyki Technicznej niezwykle ważną dla Wydziału Cybernetyki pracę nad systemem zbierania, przetwarzania i zobrazowania informacji do celów kierowania działaniami. W roku 1971 zrealizowano pracę nt. „Opracowanie algorytmów rozwiązywania problemów z zakresu badań operacyjnych”, zleconą przez Instytut Matematyczny Polskiej Akademii Nauk.

 

W roku 1972 rozpoczęto tylko jedną pracę, na zlecenie Inspektoratu Szkolenia MON, nt. „Zasady oceny stanu wyszkolenia wojsk oraz projekt koncepcyjny automatyzacji przetwarzania informacji w ramach systemu LIR”. Praca przewidziana była na 2 lata. Ponadto kontynuowano prace wcześniej rozpoczęte.

W 1973 roku Nagrodą Ministra Obrony Narodowej został wyróżniony zespół pracowników Wydziału w składzie: płk J. Kapica, ppłk J. Cielepak, płk Z. Kuklak, ppłk P. Rozwadowski, ppłk B. Piotrowski, K. Wójcik, K. Królikowski za „Opracowanie i wykonanie rodziny komputerów hybrydowych”.

 

W 1974 roku przystąpiono do realizacji pracy nt. „Wyznaczanie rozkładów jazdy dla pociągów pasażerskich i towarowych”, zleconą przez Centralny Ośrodek Badań i Rozwoju Techniki Kolejnictwa. W lipcu 1974 roku rozpoczęto pracę nt. „Studium oraz badania w zakresie sterowania i automatyzacji w warunkach przyszłościowej kopalni”, którą zleciło Główne Biuro Studiów i Projektów Górniczych.

Sukcesem zakończyła się praca zespołu Katedry Cybernetyki Technicznej, który został wyróżniony Nagrodą Ministra Obrony Narodowej za opracowanie systemu wideo łączności i wprowadzenie go do eksploatacji bojowej. Problematyka pracy obejmowała m.in.: wykorzystanie techniki telewizyjnej do transmitowania i rozmnażania obrazów dokumentów operacyjnych; uporządkowanie zbiorów, informacji i kanałów informacji; opracowanie struktury funkcjonalnej i technicznej systemu. W realizacji projektu brali udział: płk Stanisław Paszkowski, kpt. Zbigniew Prus i płk Waldemar Matusiak.

W 1975 roku została zakończona i przyjęta praca nt. „Analiza systemu naukowej informacji wojskowej dla potrzeb automatyzacji”, zlecona przez Zarząd XI Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

 

W 1976 roku minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki wyróżnił zespołową nagrodą grupę pracowników naukowych Wydziału Cybernetyki za opracowanie laboratoryjnego modelu systemu komputerowego zautomatyzowanego zbierania, przetwarzania i zobrazowania informacji radiolokacyjnej o ruchu powietrznym. Wyróżnienia otrzymali: płk Jan Stasierski, ppłk Jerzy Loska, dr Stanisław Chrobot, mjr Jerzy Chmurzyński, ppłk Karol Lechna, kpt. Adam Kapica, ppłk Józef Borecki, ppłk Sławomir Kozarski, ppłk Bohdan Korzan, ppłk Stanisław Jarosiński, mjr Waldemar Pompe, mjr Włodzimierz Kwiatkowski i kpt. Józef Turczyn.

 

W latach 1976-1977 kontynuowano szeroko zakrojone prace nad systemem CYBER-W. W 1977 roku zakończono prace związane z przekazaniem do produkcji zestawu grafoskopowego UG-1. W ramach prac końcowych przeprowadzono szczegółowe badania lamp kineskopowych oraz zmodyfikowano projekt monitora i procesora graficznego, przekazując do ELWRO Wrocław pełną dokumentację technologiczną.

 

W 1978 roku obszary badań i opracowań systemu CYBER-W rozszerzyły się. Ukończono pracę nad translatorem sekwencyjnym części języka projektowania systemów operacyjnych komputerów cyfrowych. Opracowano instrukcje operatorskie na stanowiskach osób funkcyjnych w systemie C-W, a także rozpoczęto pracę nad wykonaniem urządzeń sprzęgających system C-W i AŁMAZ-2.

 

W 1979 roku kadra Wydziału Cybernetyki odnotowała kolejny sukces – została uhonorowana Nagrodą Ministra Obrony Narodowej I stopnia w dziedzinie sztuki operacyjnej za opracowanie systemu przeznaczonego do mierzenia przeciwstawnych potencjałów bojowych. Wśród wyróżnionych byli: płk Jan Stasierski, płk Józef Borecki i mjr Edward Kołodziński. Ponadto zakończono prace i przekazano AGH do eksploatacji komputer hybrydowy WAT-1100 wykonany w Zakładzie Komputerów, wyróżniający się możliwością bezpośredniej współpracy z mini komputerem cyfrowym. Kontynuowano pracę nad systemem CYBER-W.

 

W 1980 roku pracownicy Wydziału: płk Stanisław Jarosiński, płk Józef Kapica, płk Jan Stasierski, Andrzej Czarniecki i Wojciech Mokrzycki zostali uhonorowani Nagrodą Ministra Obrony Narodowej I stopnia za pracę nt. „Konwersacyjny system graficzny do współpracy z maszyną cyfrową”.

 

Zakończono kolejne etapy pracy nad systemem CYBER-W, w tym opracowano i uruchomiono system operacyjny WARS-2, opracowano i wdrożono język PROWAR oraz jego translator. Przekazano Politechnice Krakowskiej do eksploatacji opracowany komputer hybrydowy WAT-1010 S, który był przystosowany do rozwiązywania równań różniczkowych cząstkowych. Zawarto też umowę z Szefostwem Techniki Lotniczej na opracowanie – wspólnie z Instytutem Techniki Lotniczej WAT – koncepcji nowoczesnego trenażera lotu samolotów wraz z systemem wizualizacji.

W 1981 roku rozpoczęto w Katedrze Maszyn Matematycznych prace naukowo-badawcze nt. „Metody, techniki i narzędzia inżynierii systemów informatycznych” oraz „Opracowanie hierarchicznego systemu języków programowania dla operatywnego zarządzania w czasie rzeczywistym”.

 

Ukończono i uruchomiono model laboratoryjny specjalizowanego urządzenia transmisji danych na potrzeby WOPK. W Zakładzie Elektroniki Komputerów wykonano komputer analogowo-hybrydowy WAT-1002 dla Instytutu Lotnictwa w Warszawie.

 

W 1982 roku przekazano wstępną wersję oprogramowania systemu CYBER-W oraz wykonano wiele przedsięwzięć umożliwiających wykorzystanie go w pracy bojowej. W efekcie przeprowadzonych w grudniu badań, system CYBER-W został przyjęty przez Komisję Kwalifikacyjną MON. Efektem wdrożenia systemu było uhonorowanie pracowników nagrodą przyznaną przez Głównego Inspektora Techniki WP w kwietniu 1983 roku. W kolejnych latach nadal pracowano nad tematami badawczymi dotyczącymi modernizacji systemu CYBER-W, trenażera lotu i innych.

 

W 1985 roku rozpoczęto realizację projektu nt. „Opracowanie i wykonanie modelu użytkowego zobrazowania wielkoformatowego dla potrzeb WOPK”. Zakończono pracę nt. „Opracowanie hierarchicznego systemu języków programowania dla operatywnego zarządzania w czasie rzeczywistym”, zleconą przez Instytut Podstaw Informatyki PAN. Na potrzeby tej pracy zaprojektowano język POSSK i prototypową wersję kompilatora tego języka, ponadto bazy danych do przechowywania modułów źródłowych i pośrednich opisów kompilacji w POSSK.

 

Wśród ukończonych do 1989 roku prac należy wymienić: zakończenie tematu dotyczącego koncepcji podsystemu informatycznego na potrzeby WOPK („Jastrzębiec”), wykonanie oprogramowania podsystemu rejestracji i zobrazowania zdarzeń w komputerze centralnym Stanowiska Dowodzenia Ochrony Fizycznej Elektrowni Jądrowej oraz wykonanie symulatora zdarzeń do testowania powyższego podsystemu.

 

Zespół w składzie: płk J. Stasierski, płk E. Kołodziński, ppłk P. Romaniec, ppłk D. Jankiewicz, ppłk J. Bień, ppłk S. Jarecki, mjr J. Marszałek, mjr A. Szebla, K. Górska, B. Jarosińska, D. Sawicka i K. Płomiński z WAT oraz płk Tomasz Wiśniewski z Dowództwa Wojsk Obrony Powietrznej Kraju został wyróżniony w grudniu 1989 roku Nagrodą Przewodniczącego Komitetu Przemysłu Obronnego przy Radzie Ministrów za wdrożenie systemu CYBER-W w Wojskach Obrony Powietrznej Kraju.

 

W latach 1989-1991 kontynuowano prace nad systemem CYBER-WA, stanowiącym zmodernizowaną wersje systemy CYBER-W. Zespoły kierowane przez płk. dr. hab. inż. Edwarda Kołodzińskiego realizowały tematy: „Wielkoformatowy podsystem zobrazowania informacji systemu CYBER-WA” oraz „Użytkowy system zautomatyzowanego przetwarzania informacji o sytuacji powietrznej oraz wspomagania procesów decyzyjnych na stanowisku dowodzenia związku operacyjno-taktycznego wojsk OPK”. Obydwa tematy miały charakter poufny. Pierwszy z nich polegał na zaprojektowaniu i wdrożeniu w Wojskach Lotniczych i Obrony Powietrznej systemu graficznego i alfanumerycznego zobrazowania sytuacji powietrznej w rejonie odpowiedzialności korpusu WOPK na ekranach o wymiarach 2x3 m. Realizacja drugiego tematu zakończyła się wdrożeniem w Wojskach Lotniczych i Obrony Powietrznej zautomatyzowanego systemu wspomagania dowodzenia CYBER-WA.

 

Zespół pod kierunkiem płk. dr. inż. Józefa Kapicy, w składzie: mjr dr inż. Z. Suski, mjr dr inż. Z. Zieliński, kpt. dr inż. M. Salamon i kpt. mgr inż. C. Kowalski, w latach 1990-1991 realizował pracę badawczą nt. „Pokładowy system zobrazowania informacji”. Opracowano projekt, dokumentację techniczna oraz model użytkowy pokładowego systemu zobrazowania informacji składającego się z:
– elektronicznych wskaźników parametrów pilotażowych i technicznych statku powietrznego, które zostały zbudowane z wykorzystaniem monochromatycznej lampy elektropromieniowej;
– komputerów graficznych sterujących wskaźnikami monochromatycznymi, kolorowym wskaźnikiem mapowym oraz wskaźnikiem przeziernym;
– komputera informacji dźwiękowej.

 

Zespół został uhonorowany Nagrodą Rektora Wojskowej Akademii Technicznej.

 

W roku 1991 rozpoczęto, pod kierunkiem płk. doc. dr. hab. inż. Edwarda Kołodzińskiego, cykl prac badawczych związanych z projektowaniem i implementacją zautomatyzowanego systemu wspomagania dowodzenia na Centralnym Stanowisku Dowodzenia WLOP.

 

W tym samym roku podjęto również prace nad „Eksperymentalnym mikrokomputerowym systemem zobrazowania sytuacji operacyjno-taktycznej”. Zespół pod kierunkiem płk. dr. inż. Jerzego Loski opracował konwersacyjny system umożliwiający rysowanie na ekranie monitora mikrokomputera lądowej sytuacji operacyjno-taktycznej z wykorzystaniem standardowych znaków i symboli na dowolnie określonym obszarze działań. Sytuacja była prezentowana na tle mapy o wybranej skali. Wykonany rysunek sytuacji bojowej mógł być zapamiętywany, następnie odczytywany, dowolnie przetwarzany, drukowany na papierze oraz przesyłany do innych komputerów, za pośrednictwem sieci komputerowych.

 

W latach 1991-1993 zespół z Katedry Badań Operacyjnych, pod kierunkiem płk. doc. dr. hab. inż. Mariana Chudego, realizował cykl prac związanych ze sterowaniem zasobami oraz optymalizacją procesów w systemach informatycznych. Praca tego zespołu została wyróżniona w 1993 roku Nagrodą Rektora Wojskowej Akademii Technicznej.

 

Również w Katedrze Badań Operacyjnych w latach 1992-1994 była realizowana praca badawcza dotycząca modelowania wybranych aspektów zagrożenia obiektów na terenie RP atakiem powietrznym. Badania ukierunkowane były na ocenę zagrożenia obiektów różnych typów atakiem powietrznym wykonywanym z wybranych państw i kierunków. Wyniki tych badań stały się zaczynem do realizowanych w latach następnych prac związanych z oceną zagrożenia infrastruktur krytycznych RP, np. atakami terrorystycznymi.

 

Na początku lat dziewięćdziesiątych nastąpiły zmiany w sposobie finansowania prac badawczych. Oprócz finansowanych ze środków uczelni prac badawczych statutowych własnych, zaistniała możliwość ubiegania się o dodatkowe środki finansowe przydzielane w formie grantów na konkretne projekty badawcze. Przydział tych środków był realizowany w drodze konkursów, które odbywały się i odbywają do tej pory dwa razy do roku. Procesy organizowania konkursów, przydziału środków oraz rozliczanie zrealizowanych projektów dokonywał specjalnie do tego powołany Komitet Badań Naukowych (KBN). Obecnie funkcje KBN realizowane są przez jednostki organizacyjne Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

 

Pierwszym projektem badawczym finansowanym przez KBN była praca nt. „Grafika komputerowa w systemach ewidencjonowania, przetwarzania i zobrazowania informacji”. Był on realizowany w latach 1991-1993 pod kierunkiem gen. bryg. prof. dr. hab. inż. Andrzeja Ameljańczyka. Uczestniczyli w nim przedstawiciele wszystkich katedr Wydziału Cybernetyki. Wyniki uzyskane w trakcie realizacji projektu zostały uhonorowane Nagrodą Rektora Wojskowej Akademii Technicznej.

 

Kolejne dwa granty KBN na projekty badawcze zespoły z Wydziału uzyskały w roku 1994:
– PB 0105/S0/94/07 nt. „Systemy widzenia komputerowego w zastosowaniach wojskowych” – kierownik: płk dr hab. inż. Włodzimierz Kwiatkowski, czas realizacji: 1994-1997;
– PB 0763/S0/94/07 nt. „Komputerowa symulacja działań bojowych” – kierownik: dr hab. inż. Andrzej Chojnacki, realizacja: 1994-1997.

 

Głównym celem projektu realizowanego przez zespół z IAiR pod kierunkiem płk. dr. hab. inż. Włodzimierza Kwiatkowskiego było przeprowadzenie badań podstawowych w dziedzinie widzenia komputerowego tak, aby były one możliwe do wykorzystania w projektowaniu robotów wojskowych oraz „broni inteligentnych”. Zasadniczymi problemami rozpatrywanymi w projekcie były: interpretacja scen i orientacja przestrzenna na podstawie obrazu TV oraz przetwarzanie obrazów akustycznych. Wyniki uzyskane w trakcie realizacji tego projektu oraz podjęta problematyka miały istotny wpływ na badania prowadzone w Instytucie w ciągu najbliższych kilku lat.

 

W latach 1996-2003 realizowano prace badawcze statutowe oraz własne, które można opatrzyć wspólnym tytułem „Multimedialne aplikacje sieciowe”. W latach 1995-2001 kierował nimi prof. Włodzimierz Kwiatkowski, w latach 2002-2003 zaś prof. Antoni Donigiewicz. W wyniku badań realizowanych w la-tach 1995-1999 dokonano przeglądu oprogramowania narzędziowego z zakresu technik multimedialnych oraz zarządzania sieciami teleinformatycznymi, a przede wszystkim oceniono możliwość jego wykorzystania do tworzenia multimedialnego interfejsu użytkownika. Pozyskano i zainstalowano w Instytucie wiele pakietów komputerowych. Opracowano i wdrożono do eksploatacji dużo własnych pakietów programowych. Analizowano możliwości zintegrowanego przesyłania w sieciach komputerowych głosu, obrazu, wideo oraz tekstu.

 

Celem prac realizowanych w latach 2000-2001 było rozwinięcie technik i metod budowy oprogramowania multimedialnych systemów rozproszonych. Istotą rozwiązywanego problemu było opracowanie i możliwość zastosowania nowych metod akwizycji, integracji i przetwarzania różnych postaci informacji multimedialnej oraz opracowanie praktycznych wzorców technologii budowy multimedialnych systemów rozproszonych. Związane z tym było również opracowanie skutecznych metod administrowania systemami tej klasy.

 

Celem badań podjętych w latach 2002-2003 było rozwinięcie technik i metod zarządzania zaawansowanymi multimedialnymi aplikacjami rozproszonymi, rozwinięcie technologii zarządzania transmisją w sieci multimedialnej, opracowanie wymagań i zasad zabezpieczania transakcji elektronicznych w systemach multimedialnych, opracowanie zasad oceny jakości działania użytkownika – operatora w systemie multimedialnym.

 

Istotą rozwiązywanego problemu było opracowanie i zastosowanie w praktyce metod zarządzania multimedialnymi aplikacjami rozproszonymi. Związane jest z tym również opracowanie skutecznych metod administrowania systemami tej klasy. Mieści się w tym zarówno administrowanie pojedynczymi stacjami roboczymi, serwerami oraz monitorowanie ruchu w sieci, jak i zarządzanie całością sieci. Zadanie obejmowało również rozbudowę infrastruktury informatycznej do poziomu umożliwiającego prowadzenie badań w zakresie współczesnych technologii, usług i aplikacji związanych z multimedialnymi aplikacjami rozproszonymi.

 

Ważnym zadaniem w zakresie rozproszonych systemów multimedialnych była ocena jakości realizacji zadań wykonywanych przez projektowany system. Do wykonania takiej oceny niezbędne było opracowanie zasad oceny jakości działania użytkownika – operatora w systemie multimedialnym.

 

Inne projekty realizowane w IAiR i związane tematycznie z grantem „Systemy widzenia komputerowego w zastosowaniach wojskowych” były poświęcone problematyce konstruowania interfejsu człowiek – maszyna. W latach 1996-1997 realizowano projekty wewnętrzne nt. „Interfejs systemu człowiek – maszyna w zastosowaniach wojskowych”. Projekt był realizowany pod kierunkiem prof. dr. hab. inż. Stanisława Paszkowskiego w roku 1996 i płk. dr. hab. inż. Włodzimierza Kwiatkowskiego w roku 1997. Prowadzono prace w zakresie: rozpoznawania mowy przy zastosowaniu różnych technik, w tym ukrytych procesów Markowa, rozpoznawania komend w obrazie akustycznym; rozpoznawania pisma ręcznego z zastosowanie m.in. transformaty Hougha oraz techniki grupowania; opracowania procedur wyszukiwania, lokalizacji i rozpoznania wzorca i zmiennych elementów w obrazie graficznym. W latach 1998-2001 projekt był kontynuowany pod nieco zmienionym tytułem „Interfejs systemu człowiek – robot w zastosowaniach wojskowych”, a kierował nim prof. dr hab. inż. Stanisław Paszkowski. Zrealizowano następujące przedsięwzięcia: implementacja w środowisku MATLAB algorytmów automatycznego grupowania metodą sztucznych sieci neuronowych typu ART; budowa laboratoryjnego systemu rozpoznawania sygnału mowy wykorzystującego procedury rozpoznawania komend na bazie ukrytych modeli Markowa; opracowanie narzędzi programowych do pozyskiwania drogą radiową obrazu wideo, wykorzystywanego następnie do tworzenia mapy otoczenia robota; opracowanie metody identyfikacji mówcy niezależnej od treści wypowiedzi; implementacja programowa systemu tworzenia mapy otoczenia na bazie platformy robota Nomad 200.

 

Z problematyką widzenia komputerowego oraz interfejsu człowiek – maszyna wiązały się projekty finansowane przez KBN i realizowane przez zespoły z IAiR:
– PB 1468/T00/98/15 nt. „Zastosowanie ukrytych modeli Markowa do projektowania akustycznego interfejsu operator – uzbrojenie” – kierownik pracy: ppłk dr inż. Andrzej Wiśniewski, realizacja: 1998-2000;
– PB 1482/T11/2000/18 nt. „Orientacja przestrzenna na podstawie obrazu z ruchomej kamery” – kierownik pracy: ppłk dr inż. Janusz Furtak, realizacja: 2000-2001.

 

Celem realizacji pierwszego projektu było przeprowadzenie badań w dziedzinie zastosowania ukrytych modeli Markowa w rozpoznawaniu mowy i mówcy oraz segmentacji sygnału mowy. Badania zostały tak zaplanowane, aby możliwe było wykorzystanie ich wyników do konstruowania „broni inteligentnych” oraz robotów do zadań militarnych.

 

Realizując projekt „Orientacja przestrzenna na podstawie obrazu z ruchomej kamery”, rozwiązano problem wyznaczania lokalizacji kamery w jednym jej położeniu i problem lokalizacji kamery wykonującej dowolne ruchy w kolejnych jej położeniach. Opracowano również procedurę wyznaczania parametrów położenia poruszającej się kamery, przy dowolnym jej ruchu.

 

Za wyniki uzyskane w zakresie zastosowania transformaty Hougha do rozpoznawania wzorców nieregularnych dr inż. Witold Żorski otrzymał:
– złoty medal na 54 Światowej Wystawie Innowacji, Badań Naukowych i Nowoczesnej Techniki Brussels Eureka 2005;
– wyróżnienie na XIII Giełdzie Wynalazków Pałacu Kultury i Nauki w 2006 roku.

 

W tym czasie, gdy prowadzono prace z systemów multimedialnych, w Instytucie Automatyki i Robotyki (po zmianie nazwy w Instytucie Teleinformatyki i Automatyki) w latach 1996-2007 były prowadzone prace, który można określić jako „Metody i techniki projektowania oraz diagnozowania wbudowanych systemów wieloprocesorowych” oraz „Metody i techniki zwiększania wiarogodności systemów teleinformatycznych”. Badania ukierunkowane były w szczególności na zastosowanie ich w wojsku. Obejmowały one: opracowanie metodyki projektowania (wybranej klasy) specjalizowanych systemów do zastosowań wbudowanych na bazie struktur PLD/FPGA, opracowanie eksperymentalnego stanowiska pomiarowo-diagnostycznego do systemów wielokomputerowych do zastosowań wbudowanych, opracowanie metod i narzędzi wspomagających analizę oraz projektowanie systemów wielokomputerowych, opracowanie metod i narzędzi wspomagających diagnozowanie i zwiększanie wiarygodności systemów wielokomputerowych oraz sieci komputerowych.

 

Na potrzeby analizy i projektowania wieloprocesorowych systemów wbudowanych zaadaptowano proces wytwórczy RUP (Rational Unified Process).

Szczególne znaczenie miały prace związane z projektowaniem struktur diagnostycznych sieci komputerowych. Badano metody projektowania optymalnych struktur opiniowania diagnostycznego systemu w przypadku, gdy zachodzi potrzeba zlokalizowania niezdatnych elementów systemu i wzajemnego testowania się elementów systemu. Przedmiotem pracy było określenie oraz badanie właściwości struktur m-diagnozowalnych dla strategii wielokrokowej. Biorąc pod uwagę sposób testowania oraz przywracania zdatności sieci, wyróżnia się strategie diagnozowania: jednokrokową i wielokrokową (sekwencyjną). Struktury OD dla strategii jednokrokowej są dobrze znane w literaturze w dziedzinie diagnostyki systemowej. Do tej pory znacznie mniej miejsca w literaturze światowej zajmują struktury OD dla strategii wielokrokowej oraz struktury dialogu diagnostycznego (DD). Znajomość struktur OD dla strategii wielokrokowej może mieć duże znaczenie praktycznew przypadku diagnozowania sieci komputerowej na poziomie jej architektury, gdy bezpośrednim celem jest szybkie przywrócenie jej zdolności funkcjonalnej (uzdrowienie sieci).

 

W ramach realizowanych badań określono niektóre własności struktur opiniowania diagnostycznego, a w szczególności własności acyklicznej części 3-optymalnej struktury opiniowania diagnostycznego oraz szeregu przeliczającego taką strukturę, co jest przydatne przy poszukiwaniu metod komputerowego projektowania 3-diagnozowalnych struktur opiniowania diagnostycznego, spełniających określone wymagania techniczne i ekonomiczne. Opracowano również założenia i model symulacyjny procesu diagnostyki w sieciowych systemach rozproszonych dla strategii wielokrokowej. Wyniki mają zastosowanie w badaniach dotyczących automatyzowania procesu administrowania siecią komputerową o zadanej architekturze i wykorzystującej wskazane technologie.

 

Badania w zakresie wieloprocesorowych systemów wbudowanych, jak i w zakresie rozproszonych systemów multimedialnych obejmowały również zagadnienia bezpieczeństwa. W szczególności rozpatrywano: warianty konfiguracyjne, programowe i sprzętowe systemów służących do uwierzytelnienia użytkownika chcącego skorzystać z zasobów lub usług w sieci komputerowej, problemy formalne i techniczne bezpieczeństwa teleinformatycznego, w szczególności: politykę bezpieczeństwa i plan zapewniania ciągłości działania w zakresie dokumentowania systemu bezpieczeństwa teleinformatycznego, wykorzystanie drzewa zagrożeń w analizie ryzyka, metody uwierzytelnienia użytkownika sieci komputerowej; metody skutecznego rozpoznawania przestępstw komputerowych, w tym analizy powłamaniowej, badano systemy wykrywania włamań w środowisku UNIX; rozpatrywano możliwość wykorzystania tunelowania kryptograficznego do pokonania firewall’a.

 

Problematyka zwiększania wiarygodności i bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych oraz mikroprocesorowych przez zastosowanie metod diagnostyki systemowej będzie kontynuowana w projekcie badawczym własnym finansowanym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, przewidzianym do realizacji w latach 2008-2010. Projektem będzie kierował dr inż. Zbigniew Zieliński.

 

Projekt badawczy nt. „Komputerowa symulacja działań bojowych”, finansowany ze środków KBN i realizowany w latach 1994-1997 pod kierunkiem dr. hab. inż. Andrzeja Chojnackiego, zapoczątkował jeden z głównych kierunków badań w Instytucie Systemów Informatycznych (ISI), obejmujący zagadnienia modelowania i symulacji działań bojowych oraz systemów wspomagania dowodzenia. Podczas prac nad projektem dokonano analizy procesu przygotowania i realizacji operacji, walki wojsk lądowych oraz wojsk lotniczych i obrony powietrznej. W wyniku przeprowadzonej analizy został nakreślony plan tego procesu w celu określenia możliwości zastosowania technik symulacyjnych na potrzeby doskonalenia pracy dowództw i sztabów na różnych szczeblach dowodzenia. Plan badań obejmował działania bojowe z uwzględnieniem oddziaływania ogniowego i manewru, działania bojowe wojsk lotniczych i obrony powietrznej, pracę dowództw i sztabów w strukturze hierarchicznej. W wyniku realizacji planu badań powstało wiele modeli matematycznych, które stanowiły punkt wyjścia do powstania modeli symulacyjnych i w efekcie aplikacji programowych umożliwiających prowadzenie ćwiczeń dowódczo-sztabowych na wybranym poziomie dowodzenia.

 

W zakresie modelowania działań bojowych wojsk lotniczych i obrony powietrznej powstały prace dotyczące zagadnień generowania nalotu na wybrane terytorium z uwzględnieniem aktywnego oddziaływania wojsk obrony powietrznej

 

W zakresie modelowania działań bojowych zaprezentowano dwa nurty, z których jeden dotyczył modelowania i symulacji pojedynczych i grupowych środków walki, a drugi – modelowania operacji i walki na szczeblu dywizji, brygady i batalionu.

 

W ramach pierwszej grupy powstały modele matematyczne działań bojowych środków walki i procesu dowodzenia grupą środków walki (szczebel pododdziału). W procesie modelowania uwzględnia się wiele szczegółów, w tym warunki terenowe i możliwości manewrowania w takich warunkach. Niepewność i nieokreśloność zamodelowana została poprzez wprowadzenie losowości zmian stanów poszczególnych środków walki po obu stronach konfliktu. W drugim nurcie modelowania operacji walki opracowano ogólny model dwustronnej gry symulacyjnej szczebla związku taktycznego, w którym pokazano sposób prowadzenia ćwiczeń w wieloszczeblowej strukturze dowodzenia z wykorzystaniem narzędzi symulacyjnych. Przedstawiono charakterystykę modelu, jej przeznaczenie, etap tworzenia gry, koncepcję symulacji działań bojowych oraz wymagania programowo-sprzętowe pozwalające realizować tego typu ćwiczenia dowódczo-sztabowe.

 

Zaprojektowano i zrealizowano prototyp gry dowódczo-sztabowej pozwalający optymalizować decyzje opracowane przez jej uczestników w drodze wielokrotnych powtórzeń gry do zadanego scenariusza. W wyniku prezentowanego podejścia możliwe jest prognozowanie działań bojowych do zadanego w scenariuszu przedziału czasowego. Mechanizmy monitorowania wybranych charakterystyk systemu walki pozwalają gromadzić dane statystyczne, które po obróbce umożliwiają oszacować jakość prognozy.

 

Dalsze prace w zakresie modelowania i symulacji procesów walki oraz wspomagania dowodzenia były realizowane w formie badań statutowych, finansowanych ze środków uczelni, a także jako projekty finansowane przez Komitet Badań Naukowych i Ministerstwo Obrony Narodowej. Ze środków KBN realizowano projekty:
– PB 162/T00/96/10 nt. „Modele i algorytmy procesu wspomagania decyzji w działaniach bojowych” – kierownik: dr hab. inż. Andrzej Najgebauer, czas realizacji: 1996-1997;
– PB 0019/T00/2000/18 nt. „Syntetyczne środowiska interaktywnej symulacji rozproszonej w procesie szkolenia decydentów oraz wspomagania ich decyzji w realnych sytuacjach kryzysowych i konfliktowych” – kierownik: dr hab. inż. Andrzej Najgebauer, czas realizacji: 2000-2002.

 

W pierwszym z wymienionych projektów opracowano matematyczne i symulacyjne modele procesów walki oraz zadania optymalizacji procesu podejmowania decyzji (planowania operacji). W ramach optymalizacji decyzji na polu walki opracowano: metodę opartą na wykorzystaniu procesu interaktywnej symulacji działań bojowych, semi-Markowski model procesu walki i podejmowania decyzji, metodę rozwiązania problemu wyznaczania harmonogramu równoczesnego i skoordynowanego przemieszczania się wielu kolumn. W zakresie modelowania procesów walki opracowano i zaimplementowano różne modele symulacyjne, w tym: model walki z operatywnym kierowaniem ogniem, stochastyczny model walki typu Lanchestera wielu na wielu. Głównym celem pracy było zaprojektowanie i implementacja prototypu środowiska interaktywnej symulacji działań bojowych o nazwie MSCombat. W ramach tego środowiska opracowano wiele aplikacji umożliwiających prowadzenie analizy decyzyjnej dla różnych form walki. System umożliwia aktywną odpowiedź przeciwnika oraz symulację i zobrazowanie skutków decyzji podjętych przez obie strony gry operacyjnej. Do istotnych osiągnięć w pracy należało przetestowanie możliwości współpracy wielu narzędzi informatycznych w heterogenicznym środowisku programowo-sprzętowym. Gra operacyjna MSCombat była istotnym krokiem na drodze do opracowania profesjonalnego systemu symulacyjnego działań bojowych realizowanego w latach późniejszych przez zespół z Wydział Cybernetyki, na zamówienie Ministerstwa Obrony Narodowej. Szczególnie duży udział w opracowaniu systemu MSCombat mieli młodzi pracownicy Instytutu Systemów Informatycznych – ppor. mgr inż. Dariusz Pierzchała i ppor. mgr inż. Jarosław Rulka.

 

Istotnym doświadczeniem w zakresie modelowania funkcjonowania systemów technicznych na polu walki było opracowanie, na zamówienie Wojskowego Instytutu Łączności z Zegrza, symulatora NETMOB taktycznej sieci łączności. Podstawową cechą odróżniającą ten symulator od innych funkcjonujących wówczas na rynku było uwzględnienie procesu przemieszczania elementów sieci taktycznej wraz z przemieszczaniem się walczących wojsk oraz degradacja zasobów sieci na skutek przemieszczania oraz oddziaływania przeciwnika środkami zakłócającymi oraz środkami ogniowymi. Pracą, realizowaną w latach 1995-1997, kierował mjr dr inż. Ryszard Antkiewicza. Za opracowanie symulatora NETMOB zespół w składzie: płk dr hab. inż. T. Nowicki, ppłk dr inż. A. Najgebauer, mjr dr inż. R. Antkiewicz, kpt. dr inż. A. Manikowski i kpt. mgr inż. M. Ulicki został uhonorowany w roku 1996 Nagrodą Rektora Wojskowej Akademii Technicznej.

 

Projekt nt. „Syntetyczne środowiska interaktywnej symulacji rozproszonej w procesie szkolenia decydentów oraz wspomagania ich decyzji w realnych sytuacjach kryzysowych i konfliktowych” miał charakter analityczno-eksperymentalny i dotyczył syntetycznych środowisk interaktywnej symulacji rozproszonej, tj. środowisk, w których wykorzystuje się jednocześnie symulację rzeczywistą, konstruktywną oraz rzeczywistość wirtualną. Celem tych środowisk jest wspomaganie procesu szkolenia decydentów oraz procesów decyzyjnych w realnych sytuacjach kryzysowych i konfliktowych.

Przeprowadzono badania w zakresie weryfikacji oraz uzupełnienia modeli działań bojowych w klasie sytuacji militarnych. Ponadto dokonano analizy i rozbudowy systemu komputerowego wspomagającego dowódców na taktycznym i operacyjno-taktycznym szczeblu wojsk lądowych. Prace przebiegały w następujących kierunkach: modelowanie operacji i walki oraz warunków terenowych, identyfikacja sytuacji decyzyjnych i metod wspomagania decyzyjnego, projektowanie i wykonanie syntetycznego środowiska symulacyjnego, ocena metod oraz implementacji programowych i wykorzystania środowiska. W efekcie powstała syntetyczna platforma sprzętowo-programowa obejmująca aplikacje symulatorów konstruktywnych, podsystem rzeczywistości wirtualnej i zobrazowania przestrzennego elementów sytuacji konfliktowej, podsystem bazy danych, system ekspercki z bazą wiedzy oraz zestaw narzędzi wspomagających prowadzenie i analizę ćwiczeń. Opracowano interfejs komunikacyjno-synchronizacyjny zgodny ze standardem HLA umożliwiający realizację eksperymentu w systemie rozproszonym oraz dołączanie do NATO-wskich systemów podobnej klasy. Powstałe środowisko umożliwiało wspomaganie ćwiczeń i analizę realnych konfliktów oraz badanie efektywności algorytmów wspomagania decyzji i interaktywnej symulacji konfliktów, a także adekwatności modeli sytuacji kryzysowych i konfliktowych. Podjęte w pracy zadania były związane z realizacja przez Polskę celów NATO: EG 0350 – zbudowanie narodowego modelu symulacyjnego operacji i walki, oraz EG 2860 – zbudowanie narzędzi wspomagania decyzji w dowodzeniu i kierowaniu środkami walki.

 

Badania prowadzone w projektach finansowanych ze środków KBN były uzupełniane przez prace realizowane w latach 1998-2005 w ramach badań statutowych i własnych. Kierownikami tych tematów byli: dr hab. inż. Tadeusz Nowicki, dr hab. inż. Andrzej Najgebauer oraz dr inż. Zbigniew Tarapata.

 

Badania nad symulacją działań bojowych i symulatorami, prowadzone przez zespoły z ISI, były uzupełniane pracami prowadzonymi w latach 1998-2002 przez zespół Zakładu Symulacji i Wizualizacji Komputerowej. Prace te były ukierunkowane na metody łączenia symulacji konstruktywnej i wirtualnej pola walki w środowisku rozproszonej interaktywnej symulacji. Kierownikiem wszystkich prac w tym zakresie był kierownik Zakładu, płk dr inż. Marek Salamon.

 

Wyniki omówionych prac w zakresie modelowania i symulacji działań bojowych oraz wspomagania decyzji, prezentowane na licznych sympozjach, konferencjach oraz naradach w resorcie obrony narodowej, sprawiły, że podjęto decyzję o budowie narodowego symulatora działań bojowych i ogłoszono przetarg na jego realizację. W 2000 roku zespół z Wydziału Cybernetyki, pod kierunkiem płk. dr. hab. inż. Mariana Chudego, opracował, na zamówienie Departamentu Polityki Zbrojeniowej MON, projekt koncepcyjny, analizę techniczno-ekonomiczną i ZTT do symulacyjnego systemu wspomagania szkolenia operacyjnego pk. „Złocień”, który otrzymał wysoką ocenę. W roku 2001 Wydział Cybernetyki wygrał przetarg na realizację docelowego systemu „Złocień”. Praca, zgodnie z umową z Departamentem Polityki Zbrojeniowej MON, była realizowana w latach 2001-2003. Powstał unikalny system symulacyjny umożliwiający wspomaganie szkolenia dowództw na szczeblu brygady, dywizji i korpusu poprzez symulację działań jednostek wojskowych do szczebla batalionu zgodnie z zadaniami postawionymi przez ćwiczące sztaby brygad, dywizji bądź korpusów wojsk lądowych i uwzględniające przy tym możliwości tych wojsk oraz warunki działania. Ponadto system symulacyjny, poprzez wykorzystanie wyników symulacji operacji i walki, umożliwia:
– wspomaganie procesu planowania i kierowania wojskami realizowanego przez sztaby;
– doskonalenie struktur wojsk oraz sposobów ich użycia operacyjnego.

 

System symulacyjnego wspomagania szkolenia operacyjnego, rozumiany jako użytkowe oprogramowanie symulacyjne, jest przeznaczony dla Centrum Symulacji i Komputerowych Gier Wojennych, w którym realizowane są m.in. szkolenia dowództw i sztabów na różnych szczeblach dowodzenia. Istotą wykorzystania systemu symulacyjnego wspomagania szkolenia operacyjnego jest prowadzenie ćwiczeń wspomaganych procedurami komputerowymi w taki sposób, że ćwiczące osoby funkcyjne i sztaby pracują w realnym (lub zbliżonym do realnego) systemie dowodzenia, podejmując decyzje i przekazując je do podległych jednostek, a system symulacyjny odwzorowuje skutki podjętych decyzji i zrealizowanych zadań. System wyposażony jest w mechanizmy rozstrzygnięć poszczególnych starć wojsk przeciwnych stron, zdefiniowanych w założeniach do ćwiczeń. Mechanizmy rozstrzygnięć są to modele walki jednostek podstawowych (tzn. szczebla nie wyższego niż batalion), implementowane w postaci procedur obliczeniowych. Ze względu na stochastyczny charakter zjawisk na polu walki system wyposażony jest w zestaw generatorów liczb pseudolosowych, umożliwiających generowanie losowych charakterystyk procesu walki o różnych rozkładach.

 

System zapewnia wspomaganie przygotowania, realizacji i oceny ćwiczeń zarówno jedno-, jak i wieloszczeblowych, a także jedno- oraz dwustronnych. System „Złocień” wspomaga realizację następujących procesów informacyjnych i decyzyjnych:
– generowanie scenariuszy ćwiczeń, w tym przygotowanie elektronicznej wersji założeń i uzupełnianie baz danych informacjami niezbędnymi do realizacji ćwiczeń;
– symulacja operacji i walki, w tym symulacje: procesów dowodzenia jednostek podstawowych (szczebla nie wyższego niż batalion), kierowania i łączności, manewru, oddziaływania ogniowego, zabezpieczenia działań (logistyczne i bojowe) i walki informacyjnej;
– zarządzanie interfejsami grup użytkowników, w tym: kierownika ćwiczenia, ćwiczących, administratora, scenarzysty, integracji baz danych systemu symulacyjnego i systemów zewnętrznych, zespołów obsługi oraz analityka;
– zarządzanie zobrazowaniem, w tym zarządzanie danymi do wizualizacji i zobrazowaniem na mapie sytuacji taktycznej 2D;
– odtwarzanie i analiza przebiegu symulacji – ćwiczeń (AAR), w tym: monitorowanie przebiegu ćwiczeń, analiza danych wynikowych, archiwizacja przebiegu ćwiczenia oraz stanu systemu, generowanie raportów z przebiegu ćwiczeń i analizy oraz odtwarzanie eksperymentu (ćwiczeń) do ustalonej chwili;
– sterowanie symulacją rozproszoną, w tym: sterowanie dostępem do baz danych, sterowanie interakcjami między obiektami, sterowanie komunikacją, zarządzanie jednostkami symulacyjnymi (aplikacjami), synchronizacja obiektów symulacyjnych, zarządzanie upływem czasu systemowego, sterowanie dystrybucją danych i komunikatów, sterowanie prawami dostępu do obiektów programowych oraz synchronizacja interfejsów;
– gromadzenie i aktualizacja danych o przebiegu symulowanej operacji i walki oraz realizacji pozostałych elementów ćwiczenia.

 

Realizacją projektu „Złocień” kierował prof. dr hab. inż. Marian Chudy, a architektem systemu był dr hab. inż. Andrzej Najgebauer.

W latach 2005-2006 z powodzeniem wdrożono projekt systemu „Złocień” w Centrum Symulacji i Komputerowych Gier Wojennych w Akademii Obrony Narodowej, które zgodnie z planem jest docelowym użytkownikiem systemu. Projektem wdrożeniowym kierował dr hab. inż. Andrzej Najgebauer.

Za pracę nad symulacyjnym systemem wspomagania szkolenia operacyjnego „Złocień” zespół został uhonorowany nagrodami krajowymi i zagranicznymi:

– w 2004 roku – Nagrodą Rektora Wojskowej Akademii Technicznej;
– w 2005 roku – brązowym medalem na 54 Światowej Wystawie Innowacji, Badań Naukowych i Nowoczesnej Techniki Brussels Eureka 2005;
– w 2006 roku – wyróżnieniem na XIII Giełdzie Wynalazków Pałacu Kultury i Nauki.

 

Na Wydziale Cybernetyki nadal trwają prace nad modyfikacjami i rozwojem systemu. Powstał projekt integracji systemu „Złocień” z systemem symulacji działań bojowych jednostek Marynarki Wojennej „Siwosz” oraz symulatorem działań Sił Powietrznych w celu zbudowania symulatora działań połączonych.

 

Wyniki badań w zakresie modelowania i symulacji działań bojowych oraz wspomagania decyzji, a także doświadczenia nabyte w trakcie realizacji systemu „Złocień” sprawiły, że zespół z Wydziały Cybernetyki wygrał przetarg ogłoszony przez Departament Polityki Zbrojeniowej MON na realizację system Zautomatyzowane Narzędzia Wspomagania Decyzji – System Ekspercki „Guru”.

Celem systemu było:
– wspomaganie metodami eksperckimi procesu podejmowania decyzji przez dowódcę szczebla operacyjnego (taktycznego) w zakresie planowania działań bojowych;
– rozszerzenie możliwości szkolenia operacyjnego dowódców i oficerów sztabów w zakresie dowodzenia wojskami;
– zapewnienie środków programowych do systematycznego gromadzenia wiedzy wielu ekspertów i doskonalenia baz wiedzy w celu doskonalenia aplikacji użytkowych w zakresie eksperckiego wspomagania procesu podejmowania decyzji przez odpowiednich dowódców.

 

W wyniku realizacji projektu „Guru” powstał system informatyczny składający się z siedmiu niezależnych prototypów, wspomagający metodami eksperckimi proces podejmowania decyzji w aktualnie funkcjonujących w Siłach Zbrojnych RP zautomatyzowanych systemach dowodzenia (tzw. systemach macierzystych): „Kolorado” i „Szafran” ZT (przy współdziałaniu z systemem „Złocień”), „Dunaj”, „Podbiał”, „Łeba/ MCCIS” oraz planowanie działań połączonych na szczeblu operacyjnym.

 

Architektura systemu „Guru” wykorzystuje aktualnie powszechnie przyjęty wielowarstwowy model klient – serwer. Zastosowany podział na warstwy: danych, logiki, integracji i zobrazowania, umożliwia niezależne konfigurowanie i dostosowywanie ich do potrzeb użytkownika, w tym użytkowanych systemów wspomagania dowodzenia.

 

Przyjęte rozwiązania technologiczne opierają się na idei serwera aplikacji udostępniającego usługi aplikacjom klienckim pracującym pod kontrolą przeglądarki internetowej zainstalowanie w dowolnym systemie operacyjnym. Uniezależnienie się od bieżącej (bądź planowanej) architektury sprzętowo-operacyjnej systemu macierzystego czyni to rozwiązanie zarówno przenaszalnym, jak też bezpiecznym dla współpracujących systemów. Wykonanie funkcji systemu w postaci konfigurowalnych usług zapewnia w każdym etapie wytwarzania i eksploatacji systemu aktualizację, rozszerzenie lub wymianę, bez konieczności ingerowania w oprogramowanie warstwy danych i zobrazowania.

 

Elementami otoczenia operacyjnego systemu „Guru” są bazy danych odpowiednich systemów macierzystych. Pozyskanie informacji z tych elementów jest realizowane za pomocą mechanizmu usług sieciowych realizowanych w oparciu o protokoły Web Services, SOAP i XML. Głównym składnikiem systemu, stanowiącym wspólny model opisu i przetwarzania danych, jest baza danych w standardzie JC3, do której realizowany jest import niezbędnych zasobów informacyjnych z każdego systemu macierzystego. Przyjęcie standardu JC3 jako obowiązkowego w procesie wymiany danych z każdym systemem macierzystym stanowi ważny krok na drodze integracji informacyjnej systemów dowodzenia stosowanych w Siłach Zbrojnych RP. Zastosowane rozwiązania, bazujące na stosie protokołów Web Services, gwarantują otwartość, przenośność i rozszerzalność procesu wymiany danych pomiędzy systemami z jednym ograniczeniem: wykorzystanie modelu JC3 jako wspólnego opisu przetwarzanych danych.

 

System „Guru” umożliwia prezentację danych GIS oraz informacji o sytuacji operacyjno-taktycznej będącej podstawą w procesie decyzyjnym wspomaganym przez system.

System przeszedł pozytywnie badania kwalifikacyjne w grudniu 2007 roku i został rekomendowany przez Komisję Badań Kwalifikacyjnych oraz Radę Uzbrojenia do wdrożenia w Siłach Zbrojnych RP. Realizacją systemu „Guru” kierował dr hab. inż. Andrzej Najgebauer.

 

Doświadczenia, wiedza i nowe koncepcje powstałe w trakcie realizacji prac nad symulacją działań bojowych oraz metodami wspomagania dowodzenia znalazły zastosowanie podczas realizacji projektu badawczego zamawianego PBZ – MNi-SW-DBO-02/I/2007 nt. „Zaawansowane metody i techniki tworzenia świadomości sytuacyjnej w działaniach sieciocentrycznych”. Jest on realizowany przez konsorcjum składające się z następujących podmiotów: wydziały Cybernetyki i Elektroniki Wojskowej Akademii Technicznej, Wojskowy Instytut Łączności w Zegrzu, Akademię Obrony Narodowej, Przemysłowy Instytut Telekomunikacji, Centrum Techniki Morskiej w Gdyni i spółkę ABG Spin S.A. Zespół z Wydziału Cybernetyki odpowiada za realizację zadania związanego z projektowaniem rozproszonego systemu wspomagania dowodzenia opartego na wiedzy. Realizacja tego systemu przewiduje zbudowanie modelu ontologicznego przestrzeni walki oraz wykorzystanie architektury zorientowanej usługowo. Realizację projektu przewidziano na lata 2007-2009.

 

W latach 1994-2008 działalność naukowo-badawcza Instytutu Systemów Informatycznych koncentrowała się wokół prac dotyczących wczesnego ostrzegania o zagrożeniach i zarządzania kryzysowego. Zapoczątkował je projekt realizowany w latach 1992-1994 w Katedrze Badań Operacyjnych dotyczący modelowania wybranych aspektów zagrożenia obiektów na terenie RP atakiem powietrznym. Opracowywaniu metod oceny zagrożenia militarnego państwa służył projekt „Opcja”, realizowany w kooperacji z zespołem z Akademii Obrony Narodowej (kierował płk dr hab. inż. Marian Chudy). W wyniku prowadzonych prac powstał system komputerowy wczesnego ostrzegania do modelowania, analizy charakterystyk procesów zagrożenia militarnego państwa. System został zainstalowany w jednym z departamentów MON. Kolejnym projektem z tego zakresu była praca „Teoria II”, realizowana w latach 1997-1999. W wyniku realizacji tej pracy powstały szczegółowe algorytmy oceny zagrożenia państwa przez przeciwnika pojedynczego lub koalicyjnego. Zaproponowano procedurę oceny zagrożenia od narastającego kryzysu do otwartego konfliktu. Powstały kolejne aplikacje służące wspomaganiu analizy zagrożenia i istniejącego konfliktu. Zostały one zainstalowane na stanowiskach analitycznych w Centrum Kryzysowym MON.

 

Kontynuacją badań w zakresie analizy zagrożeń była praca nad koncepcją systemu wczesnego ostrzegania o zagrożeniach terrorystycznych, realizowana w ramach prac panelu Nato Modelling and Simulation Group (NMSG) organizacji Research and Technology Agency. Wykonywała ją międzynarodowa grupa badaczy z dziesięciu państw – członków NATO. Koordynatorem prac był polski przedstawiciel w NMSG, płk dr hab. inż. Andrzej Najgebauer.

 

W latach 2006-2008 zespół z Wydziału Cybernetyki uczestniczył po raz pierwszy w realizacji projektu międzynarodowego, finansowanego ze środków Unii Europejskiej, nr G.A. SEC5-PR-113700 nt. „HiTS/ISAC Highway to Security: Interoperability for Situation Awarness and Crisis Managemant”. Wśród wykonawców znaleźli się m.in.: EADS Defence and Security Systems SA, TeliaSonera, Swedish Defence Research Agency, EADS Secure Networks, TietoEnator ALISE, Denodo Technologies S.L., Hugin Expert A/S, Cybernetica AS, UAB „ERP”, Military University of Technology, Saab AB – lider konsorcjum.

 

Wiedza i doświadczenie nabyte przy realizacji projektów „Opcja”, „Teoria” oraz systemu ostrzegania o zagrożeniach terrorystycznych umożliwiły zespołowi z Wydziału Cybernetyki udział w realizacji dwóch dużych projektów badawczych, realizowanych jako zamawiane, finansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego:
– PBZ-MIN-011/013/2004 nt. „Modele zagrożeń aglomeracji miejskiej wraz z systemem zarządzania kryzysowego na przykładzie m.st. Warszawy” – kierownik projektu: dr hab. inż. Andrzej Najgebauer, czas realizacji: 2006-2009, realizator – konsorcjum w składzie: Wydział Cybernetyki WAT, Szkoła Główna Służby Pożarniczej, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Instytut Energii Atomowej, Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii, Politechnika Warszawska, NASK, firma ITTI z Poznania, Instytut ORGMASZ;
– PBZ-MNiSZ-DBO-01/I/2007 nt. „Monitoring, identyfikacja i przeciwdziałanie zagrożeniom bezpieczeństwa obywateli” – czas realizacji: 2007-2010; wykonywany w kooperacji z Uniwersytetem w

Białymstoku. W realizacji projektu czestniczą przedstawiciele wszystkich wydziałów WAT.

 

Kolejny nurt badawczy, obecny w pracach zespołów Instytutu Systemów Informatycznych, można ująć pod wspólnym tytułem „Metody i narzędzia projektowania oraz modelowanie i oceny efektywności systemów informatycznych”. Badania w tym zakresie dotyczyły metodyk projektowania systemów informatycznych, narzędzi wspomagających projektowanie różnych typów systemów: rozproszonych, mobilnych, eksperckich, wspomagania decyzji, rozproszonej interaktywnej symulacji i o losowo zmiennej strukturze. Osobną grupę zagadnień stanowiły problemy modelowania oraz oceny efektywności i niezawodności systemów informatycznych różnych typów. Większość badań w tym zakresie była realizowana w ramach prac badawczych statutowych lub własnych, finansowanych z KBN. Wykonano również pracę nt. „Badanie niezawodnościowego zintegrowanego systemu PPD”, zleconą przez Centrum Informatyki Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

 

Specjalną grupą systemów informatycznych, badaną w ISI, były systemy ochrony obiektów, ze szczególnym uwzględnieniem obiektów wojskowych. W latach 1997-2001 zrealizowano cztery projekty w ramach prac statutowych poświęconych tej problematyce. Kierował nimi płk dr inż. Gustaw Konopacki. W 1999 roku, na zlecenie Wojskowych Zakładów Elektronicznych z Zielonki, wykonano pracę badawczą nt. „Analiza informatycznych systemów ochrony obiektów specjalnych”.

 

W 1994 roku w wyniku zmian organizacyjnych na Wydziale Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej powołano instytuty (zastąpiły one katedry). Na bazie Katedry Matematyki, do której dołączono Zakład Badań Operacyjnych (dawna Katedra Badań Operacyjnych), powstał Instytut Matematyki i Badań Operacyjnych. Działalność naukowo-badawcza Instytut w latach 1994-2008 skupiała się na dwóch zasadniczych tematach:
– do roku 2002 – „Zastosowanie metod matematycznych i badań operacyjnych w informatyce i fizyce”, a od 2003 – „Zastosowanie metod matematycznych w kryptologii, informatyce i fizyce”;
– kryptografia.

 

W pierwszym z nich praca obejmowała następujące zagadnienia:
– badanie rozwiązalności liniowych i nieliniowych układów równań różniczkowych cząstkowych, szczególnie termolepkosprężystości i termodyfuzji;
– opracowywanie metod rozwiązywania zagadnień odwrotnych fizyki matematycznej, szczególnie metod regularyzacji i ich zastosowań w krystalografii;
– matematyczne modelowanie i symulacja komputerowa zjawisk fizycznych w ośrodkach ciągłych i ich zastosowanie w problemach technicznych, w szczególności zjawisk w półprzewodnikach wąskoprzerwowych, nematycznych ciekłych kryształach, nawierzchniach warstwowych i filtrach membranowych oraz fal uderzeniowych;
– opracowywanie stochastycznych i sieciowych modeli systemów oraz ich zastosowanie do badania wojskowych sieci teleinformatycznych;
– opracowywanie modeli i metod badań operacyjnych oraz ich zastosowania w logistyce i planowaniu działań bojowych;
– opracowywanie modeli probabilistycznych i równań stochastycznych oraz ich zastosowania w termodyfuzji;
– badanie i opracowywanie metod kształcenia matematycznego z wykorzystaniem technologii informacji.

W wyniku przeprowadzonych badań uzyskano oryginalne wyniki w teorii równań różniczkowych cząstkowych:
– udowodniono twierdzenie o istnieniu, jednoznaczności i regularności rozwiązania zagadnienia brzegowo-początkowego dla nieliniowego układu równań mikropolarnej teorii sprężystości;
– udowodniono twierdzenie o istnieniu globalnego rozwiązania zagadnienia brzegowo-początkowego dla nieliniowego układu równań termolepkosprężystości o symetrii sferycznej;
– zbadano i udowodniono istnienie globalnego rozwiązania zagadnienia brzegowo-początkowego w nieliniowej termodyfuzji w ciele stałym;
– udowodniono istnienie globalnych rozwiązań równań Naviera-Stokesa w obszarze cylindrycznym (dla cieczy z poślizgiem na brzegu), przy założeniu ich osiowej symetrii oraz przy założeniu, że dane początkowe są bliskie osiowej symetrii;
– udowodniono istnienie rozwiązań nadokreślonego eliptycznego układu równań różniczkowych cząstkowych w trójwymiarowym obszarze o symetrii osiowej, należących do przestrzeni Sobolewa z wagami w postaci potęg odległości od osi oraz udowodniono istnienie w takich przestrzeniach rozwiązań zagadnień brzegowo-początkowych dla równania przewodnictwa cieplnego;
– udowodniono istnienie lokalnego w czasie rozwiązania zagadnienia granicznego Dirichleta dla nieliniowych równań ośrodków hiposprężystych;
– udowodniono twierdzenie o lokalnym w czasie istnieniu rozwiązania zagadnienia brzegowo-początkowego dla nieliniowego układu równań termomikrosprężystości;
– udowodniono twierdzenie o istnieniu globalnego w czasie rozwiązania zagadnienia brzegowo-początkowego dla nieliniowego układu równań dwuwymiarowej termosprężystości;
– zbadano i udowodniono istnienie rozwiązania zagadnienia brzegowo-początkowego dla przepływu cieczy ze swobodną powierzchnią z dynamicznym kątem kontaktu w dwóch wymiarach;
– udowodniono istnienie globalnych w czasie rozwiązań równań Naviera-Stokesa w obszarze cylindrycznym o osiowej symetrii (dla cieczy z poślizgiem na brzegu) przy założeniu, że dane początkowe są bliskie osiowej symetrii;
– udowodniono globalne w czasie istnienie rozwiązań zagadnień granicznych dla równań magnetohydrodynamiki nieściśliwych ośrodków;
– udowodniono nieograniczone w czasie istnienie rozwiązań zagadnień granicznych magnetohydrodynamiki nieściśliwych cieczy ze swobodną powierzchnią;
– opracowano trójwymiarowy model matematyczny materiałów z pamięcią kształtu oraz udowodniono istnienie w nieograniczonym czasie rozwiązań zagadnień granicznych dla opisujących je równań;
– udowodniono twierdzenia o istnieniu globalnych w czasie słabych oraz regularnych rozwiązań zagadnień granicznych dla równań Naviera-Stokesa w obszarach o wyróżnionej osi lub cylindrycznych;
– twierdzeń o istnieniu globalnych w czasie rozwiązań zagadnień granicznych dla termosprężystych materiałów nieprostych;
– opracowano model matematyczny materiałów z pamięcią kształtu oraz udowodniono istnienie globalnych w czasie rozwiązań zagadnień granicznych dla opisujących je równań.

Uzyskano oryginalne wyniki w teorii zagadnień niepoprawnie postawionych i jej zastosowaniach:
– udowodniono twierdzenie o rzędzie zbieżności dla metody regularyzacji Tichonowa z kryterium wyboru parametru regularyzacji z góry jako metody rozwiązywania niepoprawnie postawionych liniowych równań operatorowych pierwszego rodzaju w przestrzeniach Hilberta;
– opracowano algorytm rozwiązywania równania całkowego Fredholma pierwszego rodzaju typu splotowego metodą regularyzacji z adaptacyjnym kryterium doboru parametru;
– opracowano algorytmy rozwiązywania zagadnień odwrotnych dyfrakcji promieni Roentgena przez polikryształy i zastosowano je do badania mikrostruktury materiałów polikrystalicznych;
– opracowano model matematyczny polikryształu i algorytmy rozwiązywania zagadnień odwrotnych dyfraktometrii rentgenowskiej dla polikryształów oraz zastosowano je do badania mikrostruktury materiałów polikrystalicznych.

 

W zakresie symulacji i modelowania zjawisk fizycznych:
– opracowano metody i algorytmy wyznaczania parametrów materiałowych nematycznych ciekłych kryształów;
– opracowano modele matematyczne, algorytmy i programy komputerowe do symulacji działania przyrządów półprzewodnikowych z heterostrukturami z tellurku kadmowo-rtęciowego;
– przeprowadzono numeryczną analizę zjawisk fotoelektrycznych i fluktuacyjnych w niechłodzonych fotodiodach wielozłączowych i zidentyfikowano źródła szumów prądowych;
– opracowano metodę wyznaczania parametrów fizyko-mechanicznych wielowarstwowych nawierzchni drogowych przy zastosowaniu testów dynamicznych oraz metodę oceny ich odporności na obciążenia;
– opracowano metodę wyznaczania parametrów fizyko-mechanicznych wielowarstwowych nawierzchni drogowych przy zastosowaniu testów dynamicznych;
– opracowano modele matematyczne zjawisk fizycznych zachodzących w procesach filtracji wód naturalnych za pomocą membran i wykorzystano je w praktyce oczyszczania zanieczyszczonych wód naturalnych i przemysłowych;
– zbadano możliwości wykorzystania efektu Dopplera do wyznaczania położenia obiektów w przestrzeni;
– opisano wykorzystanie zjawiska Dopplera w radiolokacji ruchomych obiektów;
– opisano matematyczne podstawy rozchodzenia się fal uderzeniowych jako skokowych nieciągłości w ośrodkach ciągłych i objaśniono je za pomocą praw mechaniki i termodynamiki.

W zakresie badań operacyjnych (w latach 1994-2003):
– opracowano model bezprzewodowej sieci łączności z mobilnymi użytkownikami;
– opracowano model działania taktycznej mobilnej sieci teleinformatycznej w warunkach oddziaływania ogniowego i radioelektronicznego przeciwnika;
– zbadano problem wyznaczania optymalnych zapasów dodatkowych w magazynie pracującym w warunkach losowych zakłóceń dostaw towarów i opracowano algorytm wyznaczania minimalnych zapasów dodatkowych, dopuszczalnych ze względu na zadane prawdopodobieństwo wystąpienia deficytu towarów w magazynie;
– opracowano metodę poszukiwania zbioru rozłącznych dróg w sieci oraz algorytm równoległy rozwiązywania tego problemu;
– opracowano algorytm symulacji i optymalizacji przemieszczania ugrupowania obiektów przy zachowaniu przyjętego wzorca ugrupowania w wielorozdzielczej sieci bazującej na informacji terenowej;
– opracowano stochastyczny model mobilnego systemu łączności bezprzewodowej i zastosowano go do oceny parametrów systemów rzeczywistych.

Badano zagadnienia zastosowań probabilistyki:
– zaproponowano wybrane modele matematyki finansowej do oceny metodami badań operacyjnych projektów gospodarczych;
– opracowano model rynku kapitałowego i metodę analizy terminowej struktury stóp procentowych;
– opracowano charakteryzację dwuwymiarowych rozkładów Pareto poprzez jednowymiarowe rozkłady brzegowe.

W zakresie dydaktyki matematyki:
– zbadano zastosowania technologii informacji w kształceniu matematycznym w wyższych uczelniach technicznych;
– opracowano nowoczesną koncepcję kształcenia statystycznego i probabilistycznego zgodnego z rozwojem kognitywnym uczących się;
– opracowano koncepcję nowoczesnego kształcenia matematycznego w zreformowanej szkole i opublikowano zestaw materiałów do nauczania matematyki we wszystkich klasach;
– opracowano koncepcję zestawu materiałów do nauczania probabilistyki w uczelni technicznej z wykorzystaniem technologii informacyjnej oraz eksperymentu dydaktycznego do zbadania efektywności takiej metody dydaktycznej.

 

W połowie lat dziewięćdziesiątych, z inicjatywy płk. dr. hab. Jerzego Gawineckiego, w Instytucie Matematyki i Badań Operacyjnych przystąpiono do tworzenia zespołu badawczego i dydaktycznego w zakresie kryptologii. Był to niezwykle trafny pomysł, biorąc pod uwagę niezaspokojone potrzeby Sił Zbrojnych RP oraz brak ośrodka krajowego kształcącego specjalistów w tej dziedzinie. Dzięki zaangażowaniu pracowników Instytutu, a zwłaszcza jego szefa prof. Gawineckiego, już w 1996 roku nowo powstały zespół rozpoczął realizację 3-letniego projektu badawczego nr 0T00A01011 nt. „Badanie i implementacja systemów kryptograficznych opartych na problemach trudnych obliczeniowo”, finansowanego ze środków KBN. Pracą zespołu kierował prof. Gawinecki. Uzyskane rezultaty zostały ocenione wysoko, a zespół z Instytutu Matematyki i Badań Operacyjnych otrzymał do realizacji trzy inne projekty z dziedziny kryptologii, finansowane przez KBN oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego:
– nr 0T00A02218 nt. „Badanie i projektowanie algorytmów kryptograficznych” (2000-2002);
– nr 0T00A02025 nt. „Metody badania i konstruowania bezpiecznych algorytmów kryptograficznych wraz z ich implementacją i realizacją sprzętową” (2003-2006);
– nr O N516005733 nt. „Metoda wyznaczenia wymaganej liczby tekstów jawnych i szyfrogramów do przeprowadzenia skutecznej kryptoanalizy różnicowej wybranych szyfrów blokowych” (2007-2008). Kierownikiem wszystkich projektów był prof. Jerzy Gawinecki.

 

Celem badań w projekcie nt. „Badanie i implementacja systemów kryptograficznych opartych na problemach trudnych obliczeniowo” było:
– zastosowanie teorii liczb w kryptografii;
– badanie i zastosowanie szyfrów wykładniczych;
– zastosowanie krzywych eliptycznych i hipereliptycznych do konstrukcji kryptosystemów;
– implementacja opracowanych teoretycznie kryptosystemów.

Uzyskano następujące wyniki:
– wykonano opracowanie zawierające wprowadzenie w teorię ciał skończonych i krzywych eliptycznych oraz ich zastosowania w szyfrach wykładniczych i szyfrach opartych na krzywych eliptycznych;
– dokonano implementacji algorytmów mnożenia w ciałach skończonych GF(2n) (n < 2000);
– wykonano implementację i badanie statystyczne pseudolosowych generatorów ciągów bitowych opartych na szyfrach strumieniowych i blokowych;
– badano szyfry do krzywych eliptycznych, w szczególności opracowano algorytm badania krzywej silnej kryptograficznie oraz opracowano schematy kryptograficzne oparte na krzywych eliptycznych;
– dokonano implementacji wielu algorytmów dotyczących generowania i weryfikacji parametru, a także opracowano rodzinę algorytmów kryptograficznych, których bezpieczeństwo oparte jest na trudności obliczenia logarytmów dyskretnych w grupach punktów krzywych eliptycznych nad ciałami skończonymi;
– opracowano pod względem teoretycznym i praktycznym implementacje wielu protokołów kryptograficznych, takich jak: wymiana kluczy kryptograficznych, generowanie podpisów cyfrowych, weryfikacja podpisów cyfrowych, kodowanie punktów krzywej eliptycznej, kryptosystemy El Gamela szyfrowania i deszyfrowania danych;
– wykonano praktyczną implementację arytmetyki ciał skończonych F(2)155 i operacji na krzywych eliptycznych określonych nad tym ciałem z wykorzystaniem układów programowalnych FPGA firmy Altera;
– opracowano wspomaganie układowe szyfratorów pracujących z wykorzystaniem teorii krzywych eliptycznych;
– przeprowadzono badania związane z wyborem krzywych eliptycznych silnych kryptograficznie oraz badania dotyczące bezpieczeństwa systemów kryptograficznych opartych na trudnych obliczeniach logarytmów dyskretnych w ciałach skończonych i na krzywych eliptycznych (patrz opracowanie wewnętrzne;
– opracowano krzywe hipereliptyczne ze szczególnym ich uwzględnieniem do konstrukcji szyfrów.

Realizując w latach 2000-2003 projekt badawczy nt. „Badanie i projektowanie algorytmów kryptograficznych”, uzyskano następujące rezultaty:
– opracowano własny oryginalny algorytm strumieniowy synchroniczny BGKMS 2001. Jest to dokument o klauzuli „tajne”. Trwają prace polegające na zbadaniu możliwości zastosowania tego algorytmu w Siłach Zbrojnych RP;
– zapoczątkowano prace nad nowym algorytmem generowania klucza dla grup użytkowników zapewniających autentyczność klucza i użytkowników;
– rozszerzono i uzupełniono monografię pt. Zastosowanie ciał skończonych i krzywych eliptycznych w kryptografii (wydanie drugie);
– opracowano algorytmy kryptograficzne wraz z ich praktyczną realizacją w postaci programów komputerowych;
– dokonano implementacji wielu protokołów kryptograficznych.

 

Wyniki grantu mogą być wykorzystane przez specjalistów od ochrony informacji, w bankowości, telekomunikacji, przez ekspertów służb specjalnych, zwłaszcza wojskowych, w dyplomacji, w kryptografii klucza publicznego.

 

W latach 2003-2006 realizowano projekt nt. „Metody badania i konstruowania bezpiecznych algorytmów kryptograficznych wraz z ich implementacją i realizacją sprzętową”. W wyniku realizacji projektu w Instytucie Matematyki i Kryptologii powstało naukowo-badawcze Centrum Doskonałości Kryptologii, którego kierownikiem jest dyrektor Instytutu, prof. dr hab. Jerzy Gawinecki. Świadczy ono „narodowe usługi kryptograficzne” polegające na konstruowaniu bezpiecznych algorytmów kryptograficznych o klauzulach „tajne”, „ściśle tajne”, a nawet „krypto”. Algorytmy te mogą z powodzeniem znaleźć zastosowanie w telefonii komórkowej, w sieciach teleinformatycznych, w ochronie informacji w placówkach Ministerstwa Obrony Narodowej oraz administracji państwowej, czyli znajdą zastosowanie w umacnianiu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej oraz bezpieczeństwa państwa.

 

Równocześnie z prowadzonymi pracami powstały procedury ogólne i badawcze łużące do badania wytwarzanych w kraju i za granicą algorytmów i urządzeń kryptograficznych pod względem ich bezpieczeństwa i mocy kryptograficznej. Dodatkowo:
– stworzono zasady konstruowania algorytmów blokowych odpornych na współczesne ataki kryptograficzne;
– zbadano bezpieczeństwo wybranych algorytmów blokowych;
– przeprowadzono szybkie ataki korelacyjne na wybrane szyfry strumieniowe;
– zaimplementowano wybrane testy losowości ciągów binarnych;
– zaproponowano kryptosystemy oparte na krzywych eliptycznych i hipereliptycznych;
– zrealizowano sprzętowe urządzenia wspomagania obliczeń i wspomagania szyfrowania, a także sprzętowe szyfratory.

 

Efekty uzyskane podczas realizacji pracy mogą być wykorzystane do konstruowania silnych kryptograficznie skrzynek podstawieniowych, szyfrów blokowych i strumieniowych odpornych na najnowsze techniki kryptoanalizy, silnych kryptograficznie systemów kryptograficznych opartych na krzywych eliptycznych.

 

Celem pracy nt. „Metoda wyznaczenia wymaganej liczby tekstów jawnych i szyfrogramów do przeprowadzenia skutecznej kryptoanalizy różnicowej wybranych szyfrów blokowych” – realizowanej w latach 2007-2008, było opracowanie metody wyznaczania wymaganej (minimalnej) liczby danych, tj. liczby par: tekst jawny – szyfrogram do przeprowadzenia skutecznego ataku różnicowego na szyfr blokowy. Wydaje się, że tę liczbę można wyznaczyć jako funkcję parametru S/N ataku różnicowego. Innym celem realizowanego projektu było wykazanie, na konkretnym przykładzie, że połączenie elementów składowych z dwóch szyfrów blokowych, uznawanych powszechnie za bezpieczne (odpornych na ataki różnicowe), nie musi prowadzić do skonstruowania bezpiecznego szyfru blokowego.

 

W wyniku realizacji tej pracy powstała i została obroniona w 2008 roku, pierwsza na Wydziale Cybernetyki, rozprawa doktorska z dziedziny kryptologii. Autorem był kpt. dr inż. Michał Misztal, a promotorem prof. Jerzy Gawinecki.

 

Realizacja projektów badawczych oprócz znaczących rezultatów naukowych sprawiła, że powstał zespół badawczy o dużym potencjale naukowym i dydaktycznym. Na kierunku informatyka rozpoczęto kształcić specjalistów w dziedzinie kryptologii, która cieszy się ogromną popularnością nie tylko wśród studentów. Utworzono i wyposażono unikalne w skali kraju Laboratorium Badawcze Kryptologii z pomieszczeniami, którym szef WSI nadał certyfikaty do klauzul: „Tajne”, „Ściśle Tajne” i „Krypto”. Została również powołana przez szefa WSI kancelaria materiałów i środków kryptograficznych.

 

Laboratorium Badawcze Kryptologii uzyskało certyfikat szefa WSI potwierdzający, że spełnia ono wymagania określone w polskiej normie PN-EN ISO/ IES 17025 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcowych” i posiada kompetencje techniczne do prowadzenia badań urządzeń i narzędzi kryptograficznych w ramach procesu certyfikacji wyrobów realizowanych przez JCW w WSI.

 

Nawiązano współpracę z uznanymi badaczami w zakresie teorii liczb i kryptologii:
– z prof. Andrzejem Schinzelem z Instytutu Matematycznego PAN, światowej sławy specjalistą w zakresie teorii liczb;
– z prof. Eli Bihamem z Uniwersytetu w Hajfie, światowej sławy kryptologiem, m.in. twórcą kryptoanalizy różnicowej.

 

W uznaniu osiągnięć naukowych i organizacyjnych zarząd International Association of Cryptological Research (IACR) powierzył prof. Jerzemu Gawineckiemu organizację konferencji EUROCRYPT w Warszawie w 2003 roku. Patronat honorowy nad tą konferencją objął ówczesny minister nauki i informatyzacji, prof. Michał Kleiber.

 

Od 2003 roku w składzie Wydziału Cybernetyki funkcjonuje Instytut Organizacji i Zarządzania, który powstał z Instytutu Nauk Humanistycznych. Zakres prac naukowo-badawczych podejmowanych przez pracowników Instytutu Organizacji i Zarządzania jest bardzo rozległy. Oprócz badań w dziedzinie zarządzanie realizowane są tematy z ekonomii, filozofii, historii i politologii. Wynika to z tego, że Instytut prowadzi zajęcia dydaktyczne dla studentów całej Akademii z wymienionych dyscyplin.

W latach 2003-2008 w zakresie zarządzania i marketingu realizowane były trzy duże tematy badawcze, finansowane ze środków własnych uczelni:
– „Nowoczesne metody i techniki stosowane w zarządzaniu personelem”
– kierownik pracy: dr Kazimierz Piotrkowski, czas realizacji: 2004-2006;
– „Zarządzanie w warunkach gospodarki cyfrowej” – kierownik pracy: dr Wiesław Gonciarski, czas realizacji: 2007-2009;
– „Zarządzanie procesami migracyjnymi w Polsce w latach 2000-2006”
– kierownik: dr Włodzimierz Gocalski, czas realizacji: 2007-2009.

Podstawowym celem projektu realizowanego pod kierunkiem dr. Piotrkowskiego było poznanie stosowanych metod i technik zarządzania personelem w świetle współczesnych koncepcji zarządzania. Badania skupiały się na trzech głównych zagadnieniach:
– analiza metod i technik zarządzania personelem w świetle współczesnych koncepcji zarządzania;
– metody i techniki zarządzania personelem w polskich przedsiębiorstwach;
– dostosowanie metod i technik zarządzania personelem do standardów Unii Europejskiej.

 

Badania składały się z elementów teoretycznych oraz empirycznych. Badania teoretyczne koncentrowały się na analizie współczesnych podejść do zarządzania personelem w odniesieniu do najnowszej teorii praktyki zarządzania. Badania empiryczne polegały na przeprowadzeniu specjalnie skonstruowanej ankiety w losowo wybranych firmach regionu mazowieckiego. Uzyskane wyniki stanowiły podstawę do weryfikacji określonych problemów i hipotez badawczych. Plonem badań były dwie monografie oraz wiele artykułów i referatów wygłoszonych na konferencjach poświęconych tym zagadnieniom.

 

Dwa kolejne projekty są realizowane. Projekt, którego kierownikiem jest dr Gonciarski, jest ukierunkowany na badanie wpływu nowoczesnych technologii informacyjnych na metody i treść zarządzania.

 

W pracy kierowanej przez dr. Gocalskiego został podjęty istotny i nowy w warunkach polskich problem zarządzania w skali państwa procesami migracyjnymi. Realizowane badania mają zarówno charakter teoretyczny, jak i empiryczny.

 

Istotnym obszarem badań Instytutu jest marketing. W tym zakresie w ostatnich latach realizowane były dwa projekty badawcze:
– „Badanie własności marketingu relacyjnego” – kierownik pracy: dr A. Krzepicka, czas realizacji: 2006-2007;
– GD 965 nt. „Marka hegemoniczna. Współczesna kognitywistyka a metodologie planowania i realizacji strategii komunikacji marketingowej” – kierownik: dr Krzysztof Sołoducha, realizacja: 2007-2009.

 

Podstawowym celem badawczym obu projektów była analiza nowych koncepcji współczesnego marketingu. Przede wszystkim skupiono się na marketingu relacyjnym, wykorzystaniu badań psychologicznych dotyczących tzw. emocji ukrytych oraz kognitywistycznej interpretacji emocji, wybranych metodach i technikach stosowanych obecnie w badaniach marketingowych.

W latach 2005-2007 był realizowany również duży projekt nt. „Analiza potrzeb dostosowania polskiego systemu polityczno-ekonomicznego do wymagań Unii Europejskiej”, którym kierował dr Bogusław Jagusiak.

 

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej stworzyło nowe warunki do rozwoju polskiej gospodarki. Pojawiły się szanse na szybszy rozwój gospodarczy, ale również wyzwania polegające na konieczności dostosowania systemu politycznego, prawnego i gospodarczego do warunków panujących w Unii. Przykładem takiego wyzwania jest stworzenie warunków sprzyjających wykorzystaniu funduszy przyznanych Polsce z budżetu Unii.

 

W pracy były analizowane wewnętrzne i zewnętrzne czynniki rozwojowe mające wpływ na rozwój polskiego systemu polityczno-ekonomicznego w warunkach członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Problematyka podjęta w tym projekcie badawczym miała zarówno charakter nowatorski, jak i interdyscyplinarny, ponieważ zmiany bezpośrednio dotyczą zarówno sfery politycznej, jak i ekonomicznej oraz wyzwań stojących przed współczesną Europą (politycznych, gospodarczych, społecznych).

 

Wyniki realizacji projektu stanowią przyczynek do dyskusji nad współczesną problematyką dostosowań i zmian polityczno-ekonomicznych Polski w stosunku do wymagań Unii Europejskiej.

W latach 2006-2008 dr Krzysztof Sołoducha realizował projekt nt. „Życie i wiedza. Georg Misch i jego filozofia życia”, finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Wynikiem realizacji pracy jest rozprawa habilitacyjna z filozofii autorstwa kierownika projektu.


* * * * * *

Z zaprezentowanego z konieczności skróconego przeglądu dorobku naukowo-badawczego pracowników Wydziału Cybernetyki wynika, że działalność ta zawsze koncentrowała się wokół aktualnie istotnych problemów w dziedzinie informatyki i zarządzania, a jednocześnie była nastawiona na zaspokojenie potrzeb polskich sił zbrojnych na nowoczesne technologie informacyjne.

Efektem prac naukowych i rozwojowych zespołów z Wydziału Cybernetyki było opracowanie wielu systemów informatycznych i urządzeń technicznych, z których wiele zostało wprowadzonych do użytkowania w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Niektóre z nich są aktualnie wykorzystywane lub przygotowywane do zastosowania. Wyniki prac badawczych zostały opublikowane w wielu monografiach, artykułach naukowych i przedstawione w referatach na konferencjach opracowanych zarówno w języku polskim, jak i angielskim.

 

Wydział Cybernetyki posiada obecnie znaczący kapitał naukowy. Wysoka ocena tego kapitału była podstawą do przyznania przez Centralną Komisję ds. Tytułów i Stopni Naukowych w roku 2003 Radzie Wydziału uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktor habilitowany w dziedzinie nauk technicznych w dyscyplinie informatyka. Stosunkowo młody zespół naukowo-dydaktyczny Wydziału, rosnąca liczba dużych projektów badawczych realizowanych w kooperacji z innymi ośrodkami naukowymi oraz spore zainteresowanie młodzieży studenckiej udziałem w pracy badawcze, daje podstawy do optymistycznego spojrzenia na dalszy rozwój naukowy Wydziału Cybernetyki.

Ryszard Antkiewicz, Iwona Leśkiewicz


Na pdostawie książki:
Wydział Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej 1968-2008
Praca zbiorowa pod redakcją naukową Wojciecha Włodarkiewicza
Warszawa 2008
ISBN 978-83-89399-96-0

 
  Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego     
ul. gen. Sylwestra Kaliskiego 2
00-950 Warszawa 49
 
NIP: 527-020-63-00   REGON: 012122900
Design and code by: Przemysław & Roman Budziło. All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone. 2009 | Webmaster: e-mail